icon icon img
Nhận bản tin

Liên hệ quảng cáo

Email: banbientap@baocungcau.net

Hotline: 0917 267 237

icon

Quên mật khẩu?

Có tài khoản? Đăng nhập

Vui lòng nhập mật truy cập tài khoản mới khẩu

Thay đổi email khác
icon

Fed tăng lãi suất tác động tới kinh tế Việt Nam như thế nào?

Phân tích

04/08/2022

15:01

Bài viết của chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê xung quanh nội dung về tác động của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất tới kinh tế Việt Nam.
news

Ngay sau khi thế giới sản xuất được vaccine và khống chế dịch COVID-19, Mỹ, Khu vực đồng tiền chung châu Âu và các nước đã áp dụng chính sách tài khoá và tiền tệ mở rộng nhằm phục hồi, thúc đẩy phát triển kinh tế, giải quyết việc làm, đưa kinh tế trở lại thời kỳ trước đại dịch. Tuy nhiên, kinh tế Mỹ đã có 2 quý suy giảm liên tiếp, kinh tế và tổng cầu thế giới suy giảm, điều này có tác động nhưng không nhiều tới thương mại quốc tế của Việt Nam.

Lạm phát gia tăng ở nhiều nước trên thế giới

Bên cạnh hệ lụy do thực hiện chính sách tài khoá và tiền tệ mở rộng, kinh tế thế giới vừa phải gánh chịu cuộc khủng hoảng 3 chiều: Năng lượng, lương thực và tài chính, cộng hưởng gây nên lạm phát cao. Tại Mỹ và EU lạm phát tăng cao liên tiếp, lập kỷ lục trong 40 năm qua. Ở Mỹ, tháng 6/2022 lạm phát tăng đến mức 9,1%. Tại EU, lạm phát đã lập kỷ lục mới 8,9% vào tháng 7 và là tháng thứ 9 liên tiếp lạm phát tăng.

Để kiềm chế lạm phát, Fed, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương nhiều nước trên thế giới đã nâng lãi suất với mức khá cao.

Ngày 27/7 vừa qua, Fed quyết định nâng lãi suất cơ bản đồng USD với mức 0,75%. Đây là lần thứ hai trong vòng 2 tháng Fed đã nâng lãi suất với mức cao, đưa lãi suất hiện tại của nền kinh tế lên mức 2,25 - 2,5% (mức cao nhất kể từ tháng 12/2018).

Fed tăng lãi suất tác động tới kinh tế Việt Nam như thế nào? - Ảnh 1.

Fed đã nâng phạm vi mục tiêu cho lãi suất cho vay thêm 75% lên 2,25% -2,5% trong cuộc họp tháng 7/2022, lần tăng lãi suất thứ tư liên tiếp và đẩy chi phí đi vay lên mức cao nhất kể từ năm 2019, phù hợp với dự báo của thị trường. Trong cuộc họp báo thường kỳ, Chủ tịch Powell cho biết ông không thể dự đoán phạm vi chính sách tiền tệ cho năm tới và các quyết định tiếp theo sẽ phụ thuộc vào dữ liệu. Nguồn: Fed

Ngoài ra, Fed có thể tăng thêm một đợt lãi suất 0,75% vào cuối năm 2022. Dự báo, lãi suất tham chiếu của Fed có thể tăng lên mức 3,1- 3,6% vào cuối năm nay và 3,6-4,1% vào cuối năm 2023. Nỗ lực thắt chặt chính sách tiền tệ để chống lạm phát của Fed diễn ra trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Mỹ đã giảm 2 quý liên tiếp nhưng lạm phát vẫn chưa được kiểm soát.

Cùng với Fed, ngày 21/7 vừa qua, ECB tăng lãi suất cơ bản đồng EUR với mức tăng 0,5%, chấm dứt kỷ nguyên lãi suất âm sau 11 năm; Ngân hàng Trung ương Anh đã tăng lãi suất lên mức cao nhất trong 13 năm qua; ngân hàng trung ương các nước trên thế giới đều đã có từ 1 - 3 lần tăng lãi suất từ đầu năm đến nay.

Tác động của Fed đối với kinh tế thế giới

Cùng với việc tăng lãi suất, Fed còn thu hẹp quy mô bảng cân đối kế toán khoảng 427,5 tỷ USD trong nửa cuối năm 2022. Việc thắt chặt chính sách tiền tệ của Mỹ sẽ tác động tới kinh tế thế giới trên 5 phương diện sau: mặt bằng lãi suất toàn cầu tăng lên khiến kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, tổng cầu hàng hóa và dịch vụ thế giới suy giảm; đồng USD lên giá so với hầu hết các đồng tiền khác làm cho đồng nội tệ của các nước yếu đi so với USD. Vì vậy, kích thích xuất khẩu nhưng nhập khẩu sẽ đắt hơn, đặc biệt nhập khẩu xăng dầu.

Cùng với đó, lãi suất USD tăng, các nhà đầu tư lo ngại rủi ro, rút vốn từ các thị trường mới nổi, quay về đầu tư tại thị trường Mỹ và một số thị trường phát triển khác để phòng tránh rủi ro và hưởng lãi suất cao. Điều này tác động đến dòng vốn đầu tư, nhất là đầu tư gián tiếp nước ngoài.

Tiếp đến, tăng lãi suất USD sẽ tác động tiêu cực đến khả năng vay vốn trên thị trường quốc tế của các nước thuộc thị trường mới nổi vì các tổ chức cho vay sẽ đòi trả lãi cao hơn lãi suất khi họ đầu tư an toàn hơn tại Mỹ. Điều này gây khó khăn đối với chính phủ các nước thuộc thị trường mới nổi khi đang phải đương đầu với giá năng lượng và lương thực nhập khẩu tăng cao do đại dịch và cuộc chiến tại Ukraina.

Trước những sức ép và tác động của lạm phát cao dẫn đến Fed và nhiều ngân hàng trung ương các nước tăng lãi suất; căng thẳng Nga-Ukraina làm cho khủng hoảng năng lượng càng trầm trọng, các nước châu Âu phải đương đầu với thiếu hụt khí đốt cho mùa đông khắc nghiệt đang đến gần; với chiến lược Zero COVID, kinh tế Trung Quốc giảm tốc độ tăng trưởng.

Fed tăng lãi suất tác động tới kinh tế Việt Nam như thế nào? - Ảnh 2.

Nền kinh tế Trung Quốc thu hẹp 2,6% theo mùa được điều chỉnh theo quý trong ba tháng tính đến tháng 6/2022, so với ước tính thị trường giảm 1,5% và sau khi điều chỉnh tăng 1,4% trong quý trước. Đây là đợt giảm hàng quý đầu tiên kể từ quý đầu tiên của năm 2020, khi một đợt bùng phát COVID-19 ở Vũ Hán, lần đầu tiên được phát hiện vào cuối năm 2019, đã biến thành một đợt dịch toàn diện. Nguồn: Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc. Ảnh minh họa.

Mới đây, trong Báo cáo triển vọng kinh tế thế giới năm 2022, IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu năm nay ở mức 3,2% và 2,9% cho năm 2023. Đồng thời, IMF cũng nâng dự báo lạm phát toàn cầu năm nay tại các nền kinh tế phát triển sẽ chạm mức 6,6% và các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển lên mức 9,5%. Dự báo, lạm phát trên toàn thế giới sẽ trở lại gần mức trước đại dịch vào cuối năm 2024, sau khi về 5,7% vào cuối năm 2023.

Theo IMF, trong kịch bản xấu, nếu Nga cắt toàn bộ cung cấp khí đốt cho châu Âu, tăng trưởng toàn cầu có thể chỉ là 2,6% năm 2022 và 2% năm 2023. Mỹ là nền kinh tế hàng đầu, mang tính dẫn dắt kinh tế thế giới đã suy giảm 2 quý liên tiếp, tất cả các lĩnh vực trong nền kinh tế Mỹ đều suy giảm. Theo dự báo của IMF, kinh tế Mỹ sẽ ghi nhận mức tăng trưởng 2,3% năm 2022 và 1% năm 2023.

Các chỉ số kinh tế và dự báo triển vọng kinh tế toàn cầu của IMF phản ánh một thực tế kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại trong bối cảnh lạm phát cao, nguy cơ kinh tế thế giới rơi vào suy thoái. IMF mô tả kinh tế thế giới năm 2022 là bức tranh "u ám và bất định".

Tác động không nhiều tới kinh tế Việt Nam

Mặc dù, kinh tế Mỹ đã có 2 quý suy giảm liên tiếp, kinh tế và tổng cầu thế giới suy giảm, điều này có tác động nhưng không nhiều tới thương mại quốc tế của Việt Nam. Đa số các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam là hàng tiêu dùng thiết yếu, như: hàng dệt may, da giày, sản phẩm nông nghiệp, thuỷ sản.

Ở các nước khi suy thoái, người dân vẫn phải sử dụng những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu này. Thêm nữa, giá trị các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam đối với chi tiêu của các nước trên thế giới không lớn nên kim ngạch xuất khẩu hàng Việt Nam không bị ảnh hưởng nhiều.

Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn được đánh giá là thị trường đầu tư hấp dẫn do hệ thống chính trị và kinh tế vĩ mô ổn định. Trong 7 tháng năm 2022, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam ước tính đạt 11,57 tỷ USD, tăng 10,2% so với cùng kỳ năm trước. Đây là số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện cao nhất của 7 tháng trong 5 năm qua.

Trong thời gian tới dòng vốn FDI có chất lượng hơn, với công nghệ cao sẽ đổ vào Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao, cơ khí chính xác. Theo khảo sát, khoảng 76% doanh nghiệp của EU đang hoạt động tại Việt Nam sẽ tăng vốn đầu tư. Với dự báo tăng trưởng kinh tế đạt trên 6% trong năm 2022 và 2023.

Kể từ khi Fed tăng lãi suất, chỉ có 4.600 tỷ đồng vốn rút dòng từ đầu năm đến nay ra khỏi thị trường Việt Nam. Tuy vậy, tình trạng giải ngân vốn đầu tư công chậm, kéo dài nhiều năm chưa có chuyển biến đáng kể, ảnh hưởng đến huy động các dòng vốn, uy tín quốc gia; giảm niềm tin của nhà đầu tư, nhà tài trợ, nhiều dự án lớn đội vốn, gây lãng phí, thất thoát và kém hiệu quả.

Fed tăng lãi suất tác động tới kinh tế Việt Nam như thế nào? - Ảnh 3.

GDP của Việt Nam tăng 7,72% trong quý 2/2022, nhanh hơn nhiều so với mức tăng trưởng 5,05% đã được điều chỉnh nhẹ trong quý 1 và chỉ ra quý 3 liên tiếp tăng trưởng, dữ liệu cho thấy. Dữ liệu mới nhất cũng là tốc độ tăng trưởng mạnh nhất kể từ quý 4/2007 và là tốc độ tăng trưởng cao nhất chỉ trong quý 2 kể từ năm 2011, được thúc đẩy bởi một khoản kích thích tài khóa trị giá khoảng 15 tỷ USD và tiếp tục mở cửa nền kinh tế sau gần 2 năm đóng cửa. Nguồn: Tổng cục thống kê Việt Nam. Ảnh minh họa.

Ngân hàng Nhà nước đã điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường, vì vậy khi Fed tăng lãi suất, tỷ giá VND/USD tăng không nhiều do dự trữ ngoại hối của Việt Nam đạt mức khá cao, đủ khả năng chống chịu các cú sốc bên ngoài. Nguồn cung ngoại tệ từ kiều hối, thực hiện giải ngân vốn FDI dự báo vẫn tăng ổn định, cán cân thương mại cả năm dự báo thặng dư.

Trong thời gian qua, khi Fed đã 4 lần tăng lãi suất, tỷ giá VND/USD chỉ tăng khoảng 2 - 3%, mức thấp so với biến động tăng tỷ giá đồng nội tệ của các nước trên thế giới. Tỷ giá VND/USD tăng nhẹ trong thời gian qua đã góp phần tăng tính cạnh tranh của hàng hoá xuất khẩu của nước ta.

Tuy vậy, kinh tế nước ta phụ thuộc khá lớn vào nguyên vật liệu nhập khẩu. Khi đồng USD tăng giá trong bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ tác động không nhỏ tới ổn định sản xuất và gia tăng tác động của lạm phát chi phí đẩy do nhập khẩu lạm phát.

Mỹ tăng lãi suất khiến nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ và doanh nghiệp sẽ tăng lên. Hiện nay, mức vay nợ nước ngoài tự vay, tự trả của Việt Nam vẫn trong khuôn khổ an toàn nợ nước ngoài của quốc gia và đóng góp quan trọng trong việc duy trì đà tăng trưởng kinh tế. So với nhóm các nước trong khu vực, nợ nước ngoài tự vay, tự trả của Việt Nam vẫn ở mức trung bình.

Theo Bộ Tài chính, hiện nay khối lượng vay vốn trong nước của Chính phủ chiếm 90% và vay vốn nước ngoài chỉ chiếm khoảng 10% tổng giá trị hàng năm. Các khoản vay trong nước của Chính phủ có xu hướng tăng nhanh và chiếm vai trò chủ đạo, nợ nước ngoài giảm dần. Vì vậy, rủi ro về tỷ giá đối với nợ nước ngoài giảm xuống, đảm bảo an toàn nợ công và an ninh tài chính quốc gia. Nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ bị tác động không nhiều trước việc đồng USD tăng giá.

Tuy vậy, vay và trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng theo phương thức tự vay, tự trả tăng cao, khi Fed tăng lãi suất, khu vực doanh nghiệp sẽ tăng gánh nặng trả nợ vay nước ngoài.

Giải pháp cho phục hồi và phát triển kinh tế

Để kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng cho phục hồi và phát triển kinh tế, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp cần chủ động, linh hoạt, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính, rà soát bãi bỏ các quy định không hợp lý. Từ đó, cắt giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, thông thoáng thúc đẩy tổng cung, giảm áp lực lạm phát.

Bên cạnh đó, Chính phủ khẩn trương, tập trung chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan tháo gỡ điểm nghẽn về sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật chuyên ngành liên quan đến thực hiện dự án đầu tư công và hạn chế trong giải phóng mặt bằng. Cùng đó, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chính sách, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài khóa, tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng, nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế.

Để nền kinh tế không lỡ nhịp với các cơ hội trong nước và quốc tế, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành, lĩnh vực chủ động nắm chắc tình hình, rà soát, nhận diện các cơ hội và thách thức, kịp thời đưa ra những chính sách, giải pháp phù hợp.

Fed tăng lãi suất tác động tới kinh tế Việt Nam như thế nào? - Ảnh 4.

Chính phủ cảnh báo rằng nền kinh tế sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn do lạm phát tăng cao và bất ổn toàn cầu dai dẳng. Trong cả năm 2022, nền kinh tế Việt Nam dự kiến sẽ tăng khoảng 6% đến 6,5%. Ảnh minh họa.

Đối với một số ngành, lĩnh vực trong các tình huống đặc biệt thì cần đưa ra giải pháp đặc thù để vượt qua khó khăn, thách thức, tận dụng và phát huy tối đa các cơ hội, thúc đẩy quá trình phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội và duy trì động lực tăng trưởng trong dài hạn, tạo dựng và khai thác các động lực tăng trưởng mới.

Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, giữ lãi suất và tỷ giá ổn định trong biên độ cho phép; đảm bảo vốn tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại. Cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, bảo đảm nguồn cung và lưu thông hàng hóa. 

Đối với các mặt hàng thiếu hụt trong ngắn hạn cần có giải pháp nhập khẩu kịp thời nguyên nhiên vật liệu, cắt giảm chi phí sản xuất; đối với các mặt hàng thiếu hụt dài hạn cần chủ động tìm kiếm nguồn hàng và đối tác cung ứng thay thế.

Cùng với đó, Chính phủ chỉ đạo điều tiết hợp lý giá các mặt hàng thiết yếu do Nhà nước quản lý như xăng dầu, điện, dịch vụ, y tế, giáo dục… thực hiện trợ cấp xã hội cho những hoàn cảnh khó khăn, qua đó giảm thiểu tác động từ việc Fed tăng lãi suất ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, nhất là người có thu nhập thấp.

Ngoài ra, Chính phủ tập trung vào công tác chỉ đạo, khẩn trương thực hiện các chính sách, giải pháp đã ban hành để tránh bỏ lỡ cơ hội, lỡ nhịp đối với kinh tế nước ta. Chính sách và giải pháp tốt nhưng triển khai chậm vẫn chỉ là chính sách.

Thực hiện: TTXVN
iconChia sẻ icon Chia sẻ
icon Chia sẻ

Đọc thêm

Nguy cơ từ ván cờ bá quyền của Mỹ

Nguy cơ từ ván cờ bá quyền của Mỹ

Tờ "The Wall Street Journal" của Mỹ mới đây đã đăng bài phỏng vấn cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger với nội dung khiến dư luận quốc tế chú ý.

Phân tích

18/08/2022

Liệu Trung Quốc có một lần nữa ra tay 'giải cứu' kinh tế thế giới?

Liệu Trung Quốc có một lần nữa ra tay 'giải cứu' kinh tế thế giới?

Không giống như đợt khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, năm mà Trung Quốc tung ra nhiều gói kích thích kinh tế khổng lồ trị giá 568 tỷ USD, lần này các nhà kinh tế không kỳ vọng điều đó. Điều mà các nhà phân tích trông chờ là nước này sẽ tăng xuất khẩu để giúp hạ nhiệt lạm phát toàn cầu.

Phân tích

18/08/2022

Đây là lý do không thể để chiến tranh hạt nhân xảy ra

Đây là lý do không thể để chiến tranh hạt nhân xảy ra

Ngay cả một cuộc chiến tranh hạt nhân tương đối nhỏ cũng sẽ tạo ra một cuộc khủng hoảng lương thực trên toàn thế giới kéo dài ít nhất một thập kỷ, trong đó hàng trăm triệu người sẽ chết đói, theo mô hình mới được công bố trên Nature Food.

Phân tích

17/08/2022

Phó Thủ tướng Singapore: Quan hệ Mỹ - Trung đi vào 'vùng lãnh thổ nguy hiểm'

Phó Thủ tướng Singapore: Quan hệ Mỹ - Trung đi vào 'vùng lãnh thổ nguy hiểm'

Phó Thủ tướng Lawrence Wong nói Đài Loan (Trung Quốc) là một "điểm nổ" và tình hình có khả năng leo thang khá nhanh.

Phân tích

17/08/2022

Chuyên gia: Trung Quốc không đủ khả năng để chống lại Đạo luật CHIPS

Chuyên gia: Trung Quốc không đủ khả năng để chống lại Đạo luật CHIPS

Với việc các nhà sản xuất chip cũng gặp khó khăn, TSMC và Samsung 'phải chọn phía Mỹ'.

Phân tích

17/08/2022

Liệu châu Âu có 'đâm sau lưng' Ukraina?

Liệu châu Âu có 'đâm sau lưng' Ukraina?

Báo The Guardian nhận định do lo ngại giá năng lượng và lương thực tăng vọt, châu Âu có thể "phản bội" Ukraina ngay từ mùa Đông này. Cần lưu ý rằng sự thống nhất của châu Âu về vấn đề Ukraina có nguy cơ sớm sụp đổ, trong khi Washington quan tâm nhất đến việc tránh xung đột với Moscow.

Phân tích

16/08/2022

'NATO kinh tế' không đủ để chống lại Nga và Trung Quốc

'NATO kinh tế' không đủ để chống lại Nga và Trung Quốc

Giới tinh hoa phương Tây đang thiết kế một chiến lược cho kỷ nguyên cạnh tranh nước lớn - không chỉ đơn thuần là giải quyết một cuộc khủng hoảng an ninh cấp bách ở sườn phía Đông của họ.

Phân tích

15/08/2022

Đông Nam Á có nên sở hữu hạt nhân?

Đông Nam Á có nên sở hữu hạt nhân?

Tại một hội nghị của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) gần đây, Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã cảnh báo: "Môi trường thế giới hiện tại thật khó dự đoán, thế giới đang chia rẽ trong khi chiến tranh hạt nhân hoặc Chiến tranh thế giới thứ ba có thể nổ ra vì các quốc gia đang đe dọa lẫn nhau".

Phân tích

14/08/2022

Vì sao việc xuất khẩu ngũ cốc của Ukraina qua Biển Đen không 'thuận buồm xuôi gió' như mong đợi?

Vì sao việc xuất khẩu ngũ cốc của Ukraina qua Biển Đen không 'thuận buồm xuôi gió' như mong đợi?

Vào tháng 7, Moscow và Kyiv đã đồng ý về một hành lang ngũ cốc trên Biển Đen, qua đó cho phép Ukraina nối lại việc xuất khẩu ngũ cốc. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành hành lan này xuất hiện nhiều vấn đề khiến lúa mì vẫn không đến tay được người tiêu dùng như mọi người kỳ vọng.

Phân tích

14/08/2022