icon icon img
Nhận bản tin

Liên hệ quảng cáo

Email: banbientap@baocungcau.net

Hotline: 0917 267 237

icon

Quên mật khẩu?

Có tài khoản? Đăng nhập

Vui lòng nhập mật truy cập tài khoản mới khẩu

Thay đổi email khác
icon

Kinh tế thế giới có sẵn sàng đối mặt với "lạm phát đình trệ" trong năm 2022?

Tiêu điểm

04/05/2022

01:03

Mới chỉ năm ngoái, nhiều chuyên gia kinh tế đã kỳ vọng 2022 sẽ là năm kinh tế phục hồi mạnh mẽ. Các doanh nghiệp sẽ trở lại hoạt động sau dịch COVID-19. Người tiêu dùng sẽ thoải mái tiêu tiền tiết kiệm cho các kỳ nghỉ và những hoạt động họ không thể làm trong thời kỳ đại dịch.
news

Chỉ vài tháng sau đó, lạm phát đã tăng lên mức hai con số trong khi tăng trưởng kinh tế trên toàn thế giới ngừng trệ, gây nên "lạm phát đình trệ" (thuật ngữ mô tả sự kết hợp giữa giá cả tăng cao và tăng trưởng thấp). Sau cú sốc kép của dịch COVID-19 và cuộc xung đột ở Ukraina (U-crai-na), tỷ lệ lạm phát đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ ở nhiều quốc gia, trong khi dự báo tăng trưởng kinh tế đang xấu đi nhanh chóng.

Vì sao lạm phát đình trệ đáng lo ngại?

Các chuyên gia kinh tế cho biết lạm phát đình trệ là đáng ngại bởi khó có thể ngăn chặn một khi tình trạng này xảy ra. Lạm phát đình trệ cũng gây tác động nghiêm trọng và lâu dài đối với doanh nghiệp, tầng lớp trung lưu và các hộ gia đình có mức lương thấp.

Các nhà hoạch định chính sách cũng lo ngại về nguy cơ lạm phát đình trệ do có rất ít công cụ tiền tệ để giải quyết vấn đề. Tăng lãi suất có thể giúp giảm lạm phát, song chi phí đi vay tăng sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng. Trong khi đó, chính sách tiền tệ lỏng có nguy cơ đẩy giá lên cao hơn.

Ngay cả trước cuộc xung đột Ukraina, giá cả đã tăng cao kỷ lục ở nhiều quốc gia, gồm Mỹ, Anh và Khu vực đồng euro (Eurozone), do đại dịch làm gián đoạn chuỗi cung ứng và thúc đẩy nhu cầu hàng hóa. Cuộc xung đột làm trầm trọng thêm những vấn đề này bởi Nga và Ukraina cung cấp một lượng lớn khí đốt, dầu mỏ, lúa mỳ, phân bón và các nguyên liệu khác trên toàn cầu, đẩy giá năng lượng và lương thực tăng cao, đặc biệt ở châu Âu.

Kinh tế thế giới có sẵn sàng đối mặt với "lạm phát đình trệ" trong năm 2022? - Ảnh 1.

Cuộc chiến Nga - Ukraina ảnh hưởng nặng nề lên kinh tế toàn cầu.

Tờ Financial Times (FT) dẫn lời ông Indermit Gill, Phó chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB), cho biết đây là "cú sốc hàng hóa lớn nhất kể từ những năm 1970". Ông nhận định giá cả có thể tăng cao hơn hiện tại nếu xung đột kéo dài hoặc các lệnh trừng phạt bổ sung đối với Nga được áp đặt.

Cú sốc lạm phát đình trệ năm 2022 thực sự mang tính toàn cầu, với hầu hết các quốc gia ghi nhận xu hướng tăng giá bất ngờ và hoạt động kinh tế suy giảm trong vài tháng qua trong khi kỳ vọng tăng trưởng xấu đi.

Các nhà kinh tế dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ chỉ đạt trung bình 3,3% trong năm nay, giảm so với mức 4,1% được dự đoán hồi tháng Một - trước khi xảy ra cuộc khủng hoảng Ukraina. Lạm phát toàn cầu được dự báo ở mức 6,2%, cao hơn 2,25% so với dự báo tháng 1.

Cuộc xâm lược của Nga vào Ukraina đang gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng của đất nước với chi phí 4,5 tỷ USD (3,6 tỷ bảng Anh) mỗi tuần khi bom xé toạc hàng nghìn tòa nhà và tiện ích công cộng và hàng dặm đường.

Theo ước tính của Trường Kinh tế (KSE) và được hỗ trợ bởi chính phủ Ukraina, tổng số thiệt hại trực tiếp về cơ sở hạ tầng đã lên tới 92 tỷ USD kể từ khi Vladimir Putin ra lệnh tấn công vào tháng 2.

Tác động lan tỏa trên diện rộng

Dự báo tăng trưởng tại châu Á đã được điều chỉnh giảm do cuộc xung đột ở Ukraina, nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn cũng như nhu cầu yếu hơn do các đợt phong tỏa phòng dịch COVID-19 của Trung Quốc. Mặc dù thấp hơn so với các khu vực khác, lạm phát tại châu Á cũng đang tăng sau khi giá thực phẩm và năng lượng tăng mạnh trên toàn cầu.

Ở một số nước Mỹ Latinh, đặc biệt là Brazil, chính sách thắt chặt tiền tệ được áp dụng để kiềm chế lạm phát tăng cao khiến triển vọng kinh tế xấu đi nhanh chóng. Ủy ban Kinh tế Mỹ Latinh và Caribe của Liên hợp quốc (ECLAC) ngày 27/4 đã điều chỉnh giảm triển vọng tăng trưởng của khu vực.

Theo FT, Chủ tịch WB David Malpass cho biết tác động của cuộc xung đột ở Ukraina "đang được cảm nhận trên toàn thế giới khi giá năng lượng và lương thực tăng cao đang tác động đến những khu vực dễ bị tổn thương nhất, đặc biệt là ở châu Phi và Trung Đông".

Và không ngạc nhiên khi cú sốc kinh tế của cuộc xung đột được thấy rõ nhất ở châu Âu, đặc biệt là ở những nước phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ và khí đốt của Nga. Châu Âu, với 40% tổng lượng cung khí đốt đến từ Nga, rất dễ bị tổn thương do gián đoạn nguồn cung năng lượng. Nhiều chuyên gia cảnh báo lệnh cấm của Liên minh châu Âu (EU) đối với khí đốt của Nga sẽ kích hoạt một trong những cuộc suy thoái sâu sắc nhất trong những thập kỷ gần đây ở Đức và Eurozone.

Kinh tế thế giới có sẵn sàng đối mặt với "lạm phát đình trệ" trong năm 2022? - Ảnh 3.

Tỷ lệ lạm phát hàng năm ở Khu vực đồng Euro đã tăng lên mức cao kỷ lục mới là 7,5% vào tháng 4/ 2022 từ mức 7,4% trong tháng 3, và hầu hết là phù hợp với kỳ vọng của thị trường, khi cuộc chiến ở Ukraina và các lệnh trừng phạt đối với Nga tiếp tục đẩy giá hàng hóa cao hơn, ước tính sơ bộ cho thấy. Lạm phát hiện cao hơn ba lần so với mục tiêu 2% của ECB. Nguồn: EUROSTAT

Các biện pháp trả đũa của Nga đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng cũng là mối đe dọa đối với triển vọng kinh tế của khu vực. Theo chuyên gia Tom Holland tại công ty nghiên cứu Gavekal Research, nếu Nga ngừng cung cấp khí đốt tự nhiên tới Đức và các nền kinh tế EU khác, châu Âu sẽ phải vật lộn với một cuộc khủng hoảng kinh tế mới, như cuộc khủng hoảng đồng euro năm 2011-2012 hoặc cuộc khủng hoảng COVID-19 năm 2020.

Ngay cả khi việc cung cấp khí đốt không bị ngừng lại, tăng trưởng của Eurozone đã chậm lại ở mức 0,2% trong quý I/2022, trong khi lạm phát tăng lên mức cao kỷ lục 7,5%. Nhà kinh tế trưởng khu vực châu Âu tại công ty nghiên cứu kinh tế quốc tế Capital Economics, Andrew Kenningham, nhận định 2022 sẽ là một năm lạm phát đình trệ tại Eurozone. Ông chỉ ra rằng giá năng lượng cao khiến lạm phát tăng, thắt chặt thu nhập hộ gia đình và làm giảm niềm tin của doanh nghiệp.

Là nước sản xuất lớn, sử dụng nhiều năng lượng và là nền kinh tế định hướng xuất khẩu, Đức là một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Trong sáu tháng qua, các nhà kinh tế đã giảm một nửa dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2022 của Đức, trong khi dự báo lạm phát cao gấp ba lần.

Nằm ngoài EU, nền kinh tế Anh cũng vẫn chịu áp lực giá năng lượng tương tự và thậm chí đối mặt với nguy cơ lạm phát cao kéo dài do giá hàng hóa nhập khẩu tăng cao cùng với thị trường lao động thắt chặt tại nước này.

Mỹ cũng đang phải đối mặt với "rủi ro lớn nhất là lạm phát kịch tính và vòng xoáy giá cả tiền lương", theo nhà kinh tế tại công ty nghiên cứu đầu tư Gavekal, Anatole Kaletsky. Lạm phát tại Mỹ đạt 8,5% vào tháng Ba và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong khi nền kinh tế suy giảm trong quý đầu tiên.

Áp lực giá trong nước do tiền lương tăng và lạm phát cơ bản cao, ảnh hưởng đến giá năng lượng và thực phẩm, đã thúc đẩy khả năng tăng lãi suất ở Anh và Mỹ.

Theo công cụ FedWatch của tập đoàn CME (tập đoàn điều hành sở Sàn giao dịch Chicago), khả năng lãi suất của Mỹ sẽ ở mức 1,5% vào tháng Sáu, trong khi Ngân hàng trung ương Anh (BoE) cũng dự kiến sẽ tăng lãi suất lần thứ tư liên tiếp trong cuộc họp vào ngày 5/5, lên 1% khi quốc gia này đối mặt với tốc độ lạm phát cao nhất trong 30 năm.

Kinh tế thế giới có sẵn sàng đối mặt với "lạm phát đình trệ" trong năm 2022? - Ảnh 5.

Các số liệu cho thấy một tác động lớn hơn nữa đối với lĩnh vực bán lẻ khi các hộ gia đình thắt lưng buộc bụng. Ảnh: Alamy

Kinh tế thế giới có rơi vào suy thoái?

Câu hỏi giờ đây là cú sốc lạm phát đình trệ này sẽ kéo dài bao lâu, và liệu có hay không khả năng xảy ra một đợt một suy thoái kéo dài như những năm 1970 khi lạm phát tăng lên mức hai con số trong gần một thập kỷ do giá dầu tăng vọt sau khi các nước Arập giàu dầu mỏ ngừng xuất khẩu sang nhiều nước phương Tây.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, mặc dù hiện nay giá hàng hóa tăng mạnh tương tự như những năm 1970, có nhiều điểm khác biệt so với thời kỳ đó. Nhiều nhà kinh tế kỳ vọng lạm phát sẽ chậm lại trong năm tới, chỉ ra rằng thế giới hiện nay ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch hơn trước.

Những cảnh báo được đưa ra sau khi người đứng đầu Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Kristalina Georgieva , cho biết tăng trưởng toàn cầu sẽ chậm lại trong năm nay và năm sau khi các làn sóng chấn động từ Covid và cuộc chiến ở Ukraine khiến lạm phát cao hơn dự kiến ban đầu.

Các hộ gia đình giờ đây cũng có thể chịu được chi phí năng lượng cao hơn nhờ khoản tiền tiết kiệm được trong đại dịch. Nhiều nền kinh tế, chủ yếu là các nền kinh tế giàu có, đã thực hiện các biện pháp bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương nhất khỏi tác động của giá cả tăng cao, bao gồm trợ cấp nhiên liệu và chi phí năng lượng.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại các yếu tố gây bất ổn, bao gồm giá khí đốt tăng nhanh, thị trường lao động thắt chặt ở Mỹ và châu Âu, lãi suất tăng ảnh hưởng nghiêm trọng tới các doanh nghiệp và hộ gia đình với thu nhập thực tế giảm mạnh do giá cả tăng.

Các chuyên gia dự báo lạm phát toàn cầu sẽ tăng trong năm tới, trong khi kỳ vọng tăng trưởng đang xấu đi, đồng nghĩa với việc giảm lợi nhuận kinh doanh và sức mua của các hộ gia đình, và các hộ gia đình thu nhập thấp vẫn sẽ là đối tượng chịu tác động nặng nề nhất.

Thực hiện: TTXVN
iconChia sẻ icon Chia sẻ
icon Chia sẻ

Đọc thêm

Đừng bận tâm đến hàng không mẫu hạm mới của Trung Quốc, Mỹ nên lo lắng về những con tàu này

Đừng bận tâm đến hàng không mẫu hạm mới của Trung Quốc, Mỹ nên lo lắng về những con tàu này

Trung Quốc đã đưa ra tuyên bố lớn về tham vọng hải quân của mình với việc hạ thủy tàu sân bay thứ ba và tiên tiến nhất gần đây.

Tiêu điểm

26/06/2022

Hai mối đe dọa với Mỹ và NATO

Hai mối đe dọa với Mỹ và NATO

Nhà phân tích Stephen Bryan của tạp chí điện tử Asia Times nhận định rằng kho vũ khí của các nước phương Tây đang suy giảm và không thể được bổ sung nhanh chóng, điều này gây ra những mối đe dọa nghiêm trọng đối với Mỹ và các đồng minh trong NATO.

Tiêu điểm

26/06/2022

Mỹ chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc bằng cách nào?

Mỹ chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc bằng cách nào?

Trung Quốc ngày 17/6 đã hạ thủy tàu sân bay mới nhất và lớn nhất cho đến nay, được đặt tên là Phúc Kiến. Đây tàu sân bay thứ ba của hải quân Trung Quốc và là tàu sân bay thứ hai do nước này hoàn toàn tự thiết kế và đóng.

Tiêu điểm

26/06/2022

Liệu châu Á có tránh được suy thoái?

Liệu châu Á có tránh được suy thoái?

Tác giả bài viết trên The Straits Times nhận định, mặc dù nguy cơ suy thoái ở Mỹ tiếp tục tăng lên, nhưng Singapore và hầu hết các nền kinh tế châu Á sẽ có cơ hội tránh được sự suy giảm sâu và kéo dài.

Tiêu điểm

26/06/2022

Du khách đang trở lại Đông Nam Á nhưng du lịch phục hồi chậm

Du khách đang trở lại Đông Nam Á nhưng du lịch phục hồi chậm

Sau hơn hai năm bị cấm vận và kiểm soát biên giới, Đông Nam Á cuối cùng cũng đang trải qua một số hình ảnh của những ngày du lịch trước đây.

Tiêu điểm

24/06/2022

Kaliningrad có thể đẩy xung đột Nga và NATO lên đỉnh điểm

Kaliningrad có thể đẩy xung đột Nga và NATO lên đỉnh điểm

Một mặt trận mới trong căng thẳng giữa Nga và NATO đã mở ra sau khi một trong những thành viên của liên minh quân sự phương Tây, Litva, cấm vận chuyển một số hàng hóa từ Nga tới vùng ngoại ô Kaliningrad trên Biển Baltic.

Tiêu điểm

22/06/2022

Bên trong 'cơn ác mộng Thượng Hải'

Bên trong 'cơn ác mộng Thượng Hải'

Bên cạnh các vấn đề về sức khỏe, người dân Thượng Hải còn phải ứng phó với các vấn đề tâm lý.

Tiêu điểm

22/06/2022

Kinh tế Mỹ có thể rơi vào tình trạng 'lạm phát đình trệ'

Kinh tế Mỹ có thể rơi vào tình trạng 'lạm phát đình trệ'

80% nhà kinh tế coi ‘lạm phát đình trệ’ là một rủi ro dài hạn đối với kinh tế Mỹ. Lạm phát đình trệ là gì và cần chuẩn bị gì để đối phó?

Tiêu điểm

22/06/2022

Ông Putin 'kết liễu' trật tự thế giới đơn cực

Ông Putin 'kết liễu' trật tự thế giới đơn cực

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tận dụng bài phát biểu của mình tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế ở St.Petersburg hôm 17/6 vừa qua để lên án mạnh mẽ phản ứng của phương Tây đối với việc Nga tấn công Ukraina.

Tiêu điểm

21/06/2022