Công nghệ an toàn trên xe hơi hoạt động thế nào, có hiệu quả?

Tuy nhiên, nếu phải lựa chọn các công nghệ an toàn trong ngân sách có hạn, việc tìm hiểu về những công nghệ này là rất có ích, giúp bạn biết được đâu là thứ quan trọng và cần thiết nhất, và công nghệ nào có thể tạm bỏ qua.

Một vài điều cần quan tâm, không phải hệ thống công nghệ trên mọi hãng xe hơi đều giống nhau, có những hệ thống của hãng này tốt hơn hãng khác. Cùng là một công nghệ an toàn, nhưng các hãng xe có thể có những tên gọi khác nhau, để chúng có vẻ khác biệt nhau, nhưng nhiều lúc chỉ là tên gọi. Ví dụ, Toyota Pre-Collision System, Honda Collision Mitigation Braking System hay GM Low Speed Forward Automatic Braking, rất khác nhau ở tên gọi, nhưng đều là công nghệ tự động phanh khẩn cấp khi xe đang lăn bánh ở tốc độ thấp trong đô thị, gặp vật cản phía trước mà người lái có xu hướng không đạp phanh, để không xảy ra va chạm.

Cảnh báo vật cản phía trước - Forward collision warning

Hệ thống này sẽ quét con đường phía trước mà xe đang đi tới, phát hiện những phương tiện dừng hay giảm tốc trên đường, và cảnh báo người lái bằng đèn hiệu hoặc âm thanh trong xe. Cao cấp hơn, hệ thống này có thể nhận diện cả người đi bộ, người đi xe đạp hoặc vật nuôi như chó mèo.

Hệ thống này cũng khác nhau không ít, có hệ thống chỉ hoạt động ở tốc độ thấp, trong khi có những hệ thống hoạt động ở mọi tốc độ mà xe di chuyển, có hệ thống còn sở hữu cả cảm biến tốc độ, đi kèm với hệ thống tự động phanh khẩn cấp.

Hệ thống cảnh báo vật cản phía trước sử dụng các cảm biến radar tương tự như hệ thống kiểm soát hành trình chủ động (Adaptive Cruise Control), tuy nhiên chúng lại không dùng chung thiết bị với nhau, trên các xe hơi hiện tại.

Đây là công nghệ được đánh giá là hiệu quả, hỗ trợ người lái nhiều, hướng tới xe hơi tự lái thông minh có khả năng tự lái, tự né vật cản, tự phanh dừng khi có khả năng xảy ra va chạm… Tuy nhiên, trong điều kiện thành phố đông đúc chật hẹp như tại Hà Nội hay TPHCM, những tiếng cảnh báo liên tục từ hệ thống này khi cảm biến liên tục báo về có xe phía trước, cũng các cảm biến va chạm tầm ngắn khác, là không hề thú vị, và nhiều người đã phải tắt các công nghệ này đi.

Hệ thống tự động phanh khẩn cấp – Automaticc emergency braking

Sau khi hệ thống cảnh báo vật cản phía trước phát tín hiệu cho người lái, nếu như xe vẫn tiếp tục duy trì tốc độ và không có hành động tránh va chạm, hệ thống tự động phanh khẩn cấp sẽ làm việc. Thông thường hệ thống sẽ can thiệp vừa đủ để tránh va chạm xảy ra, phụ thuộc vào việc xe phía trước giảm tốc độ hoặc phanh gấp bất ngờ.

Như đã nói, trong điều kiện giao thông quá đông đúc và lộn xộn, hệ thống phanh tự động này đôi khi còn khiến người lái giật mình hơn cả lợi ích của nó, vì vậy thường cũng được tắt đi để xe dễ hoạt động. Trong khi đó, nó thực sự hiệu quả ở những nơi có giao thông văn minh và không quá chật chội, như Mỹ hay châu Âu.

Hệ thống hỗ trợ phanh – Brake assist

Trong nhiều trường hợp phanh gấp để tránh va chạm, nếu hệ thống này phát hiện người lái chưa đạp phanh đủ mạnh và va chạm vẫn có thể xảy ra, thì nó sẽ kích hoạt để bơm đủ lực phanh cần thiết, tránh va chạm.

Theo nghiên cứu, phần lớn người lái không đạp phanh đủ lực trong những trường hợp khẩn cấp, bởi không phải ai cũng có cơ hội được trải nghiệm việc đạp phanh hết chân phanh trên đường lái thử, vì vậy thường tỏ ra rón rén hay đạp phanh nhấp nhả, không cần thiết và kém an toàn, vì hầu như tất cả xe hơi đều đã sở hữu công nghệ chống bó cứng phanh ABS.

Hệ thống hỗ trợ phanh do vậy hỗ trợ thầm lặng nhưng cực kỳ cần thiết, và nó đã được trang bị tiêu chuẩn trên hầu hết các mẫu xe hơi hiện đại, đi kèm với ABS.

Cảnh báo điểm mù – Blind-spot warning

Cảnh báo điểm mù trên gương xe

Hệ thống này sẽ quét những khu vực mà người lái không thể quan sát được qua gương chiếu hậu, và nhắc nhở người lái bằng đèn hiệu trên gương chiếu hậu, khi có vật cản nằm trong khu vực điểm mù này.

Cảnh báo điểm mù cực kỳ hữu hiệu trên đường cao tốc, khi bạn có ý định chuyển làn, nhìn gương chiếu hậu, không thấy xe nào trong gương, nhưng không có nghĩa là đã an toàn, vì có thể chiếc xe đó đã đi vào khu vực điểm mù mà bạn không thể quan sát. Lúc này, đèn cảnh báo điểm mù sẽ là con mắt của bạn, khiến bạn đưa ra quyết định có chuyển làn hay không.

Dù rất quan trọng, nhưng cảnh báo điểm mù thường là công nghệ tùy chọn, và nếu cảm thấy cần thiết, bạn nên trang bị tùy chọn này cho chiếc xe của mình.

Cảnh báo vật cản cắt ngang phía sau xe – Rear cross-traffic alert

Những cảm biến sẽ cảnh báo có xe hay người đi bộ đi cắt qua đuôi xe bạn. Rất hiệu quả, vì đó là khu vực bạn không thể quan sát khi ngồi trên xe. Đặc biệt hiệu quả khi lùi đỗ xe, tránh xảy ra những va chạm không đáng có. Nếu đang di chuyển trên con đường đông đúc xe cộ, tắt công nghệ này đi là cách giúp bạn giảm khó chịu khi cầm lái.

Cảnh báo lệch làn và hỗ trợ giữ làn đường

Đều hữu hiệu trên đường cao tốc, cảnh báo lệch làn và hỗ trợ giữ làn đường giúp người lái thoải mái hơn khi chạy xe đường dài trên cao tốc. Cảm biến sẽ nhận biết làn đường bạn đang di chuyển, qua đó nhắc nhở khi bạn chạy lấn làn, đè vạch, hay thậm chí tự động đánh nhẹ vô lăng để xe luôn duy trì làn đường đang chạy.

Hiệu quả, nhưng vẫn khiến người lái phải điều khiển xe, hai công nghệ này đều chu yếu là bước đệm cho công nghệ tự lái. Khi đó, người lái sẽ hoàn toàn thảnh thơi, chiếc xe sẽ di chuyển trong làn đường một cách hoàn toàn tự động, tất nhiên với những con đường đạt tiêu chuẩn với vạch sơn không mờ. Công nghệ tự lái sẽ kết hợp thêm với kiểm soát hành trình chủ động, để duy trì tốc độ và giảm tốc khi cần thiết để tránh va chạm với xe phía trước, sau đó tăng tốc trở lại khi đã thoáng đường.

Màn hình nhắc nhở người lái tập trung – Driver inattention monitor

Màn hình nhắc nhở lái xe cần nghỉ ngơi

Màn hình sẽ xuất hiện nhắc nhở khi bạn lái xe quá lâu trên đường, hoặc có các hành động đạp ga hay đánh lái bất thường, có thể do buồn ngủ.

Nghe có vẻ hữu ích, nhưng không nhiều người quan tâm tới chức năng này, dù nhiều xe trang bị sẵn. Những cảnh báo khác “ngoài màn hình” sẽ là hữu hiệu hơn, ví dụ như tiếng nói nhắc nhở từ trí thông minh nhân tạo, hay chiếc xe có thể trò chuyện với người lái giúp giảm buồn ngủ và mất tập trung. Công nghệ giống như Iron Man giao tiếp với AI này nhiều khả năng sẽ sớm có mặt, khi mà trí thông minh nhân tạo ngày càng thông minh hơn.

Tự động gọi cấp cứu – Automatic crash notification

Nhiều hãng xe hơi đã trang bị công nghệ này, khi xe được kết nối với thiết bị di động có khả năng gọi điện thoại. Khi xảy ra va chạm được đánh giá là nghiêm trọng, xe sẽ tự động gọi tới cảnh sát, thường là trong trường hợp túi khí bung. Điều này là rất quan trọng, vì nó có thể cứu mạng người bên trong xe, đặc biệt trong trường hợp va chạm nghiêm trọng ở khu vực vắng vẻ, và người trong xe không còn khả năng gọi điện cứu hộ.

Hệ thống này còn đi kèm với các chức năng khác, như đóng mở khóa cửa xe qua smartphone, hay định vị xe khi bị đánh cắp, đều mang lại hiệu quả cao.

Đèn pha tự động – Automatic high beams

Đây là công nghệ cực kỳ quan trọng, mà nhiều mẫu xe cao cấp đã sở hữu. Với đèn pha tự động, khi phát hiện không có xe nào trong khu vực đèn pha lúc trời tối, xe sẽ tự động bật đèn pha để mang lại tầm nhìn tốt nhất cho người lái. Khi cảm biến phát hiện có xe đi ngược chiều trong khu vực bị đèn pha làm lóa mắt, đèn sẽ được tạm thời tắt đi để tránh va chạm.

Nếu mọi chiếc xe đều sở hữu công nghệ này, hay đơn giản là có ý thức trong việc sử dụng đèn pha, thì giao thông trên đường khi trời tối sẽ dễ chịu hơn rất nhiều, khi không bị đèn pha từ xe ngược chiều rọi thẳng vào mặt.

Nhìn chung các công nghệ an toàn đều mang lại lợi ích nhất định, đặc biệt khi mà xe hơi sắp sang tới giai đoạn tự động, và sắp tới toàn bộ người trên xe chỉ còn là hành khách, và việc vận hành xe sẽ do trí thông minh nhân tạo thực hiện.

Để có được sự an toàn nhất khi ngồi lên xe, việc đầu tiên cần nhớ không phải là xe có bao nhiêu công nghệ an toàn, mà là luôn cài dây an toàn, và lái xe cẩn thận.