Tập đoàn kinh tế đua nhau làm sân bay tư nhân: Không phải vì lợi nhuận (bài 2)

Thứ ba, 26/03/2019 | 10:22 GMT+7

TRÀ GIANG

Các Tập đoàn khi làm sân bay không phải để kiếm tiền mà chỉ là thúc đẩy hạ tầng và phục vụ cho các dự án khác của mình.

Sân bay chỉ là chim mồi

Cách Sungroup làm sân bay Vân Đồn gợi nhiều suy nghĩ. Bởi đó là một dự án đặc biệt của ngành hàng không Việt Nam. Đây là dự án sân bay đầu tiên đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn tư nhân, từ đường băng tới nhà ga hành khách, trang thiết bị đi kèm. Khi hoàn thành, đây cũng sẽ là dự án sân bay hoàn toàn do tư nhân khai thác cơ sở hạ tầng, trừ phần quản lý điều hành bay vẫn do Nhà nước nắm.

Một góc sân bay Vân Đồn.
Một góc sân bay Vân Đồn.

Vân Đồn là khu du lịch giàu tiềm năng của Quảng Ninh và cũng là khu vực dự kiến được chọn xây dựng mô hình đặc khu kinh tế mới, với rất nhiều ưu đãi về cơ chế đã được chấp thuận. Cả nước chỉ có 3 khu kinh tế và Vân Đồn là một trong số ấy.

Nhưng cũng phải thừa nhận, Sungroup là nhà đầu tư xứng đáng để tạo điểm nhấn, thành điển hình trong chính sách thu hút đầu tư của mỗi địa phương. Trong vòng 2 năm từ 2014 đến 2015, tổng số vốn đầu tư vào Quảng Ninh là 100.000 tỷ thì chỉ riêng Sungroup đã triển khai 6 dự án với tổng vốn 35.000 tỷ đồng.

Cụ thể là Công viên Đại dương Hạ Long hiện đã đưa vào khai thác giai đoạn 1 với các hợp phần cáp treo Nữ hoàng, vòng quay mặt trời, công viên nước, công viên mạo hiểm… giai đoạn tiếp theo đang triển khai đầu tư quảng trường Sun Carnival với quy mô 12ha, khu Premier Village, khu làng văn hóa thế giới, bãi tắm và đường bao biển.

Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng cao cấp Quang Hanh đã xây dựng xong phần thô và đang đi vào hoàn thiện, dự kiến giai đoạn 1 sẽ đưa vào khai thác trong tháng 8/2019. Khu phức hợp nghỉ dưỡng giải trí cao cấp Vân Đồn đã thi công xong phần móng.

Các dự án khác như Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long và cao tốc Hạ Long-Vân Đồn đã hoàn thành, đưa vào khai thác cuối tháng 12/2018. Ngoài ra, Sungroup còn 6 dự án đang trong quá trình nghiên cứu thực hiện thủ tục đầu tư, 13 dự án đang trong quá trình nghiên cứu quy hoạch.

Có thể thấy, tỉ suất lợi nhuận mà Sungroup nhận được khi đầu tư sân bay Vân Đồn là không hấp dẫn. Cụ thể, tỉ suất lợi nhuận mà Sunroup được hưởng dự kiến sẽ là 14% trên tổng chi phí 7.500 tỉ đồng. Đây là mức tương đương với các công trình BOT giao thông khác, với thời gian hoàn vốn dự kiến lên đến 45 năm.

Hơn nữa, ngoài Sân bay Vân Đồn hay hệ thống cáp treo của Quảng Ninh, Sungroup còn được tỉnh Lào Cai đề nghị làm chủ đầu tư dự án sân bay Lào Cai, được tỉnh Lạng Sơn trải thảm mời tham gia lấy lại dự án cáp treo Mẫu Sơn từ chủ đầu tư khác. Sungroup cũng được Hải Phòng mời về, để trước tiên là quy hoạch lại và sau đó là lấy lại một số dự án, để đầu tư khai thác Khu du lịch Cát Bà…

Công viên Đại dương Hạ Long của Sungroup.
Công viên Đại dương Hạ Long của Sungroup.

Còn một Tập đoàn kinh tế tư nhân lớn nhất Việt Nam cũng vừa đề nghị Bộ Giao thông Vận tải chấp thuận chủ trương đầu tư cải tạo, nâng cấp và mở rộng Cảng hàng không Chu Lai theo hình thức BOT. Đi kèm với đó là Tập đoàn này đề xuất quy hoạch xây dựng Khu đô thị sân bay Chu Lai với quy mô khoảng 1.000ha liền kề với sân bay Chu Lai trong phạm vi địa giới hành chính của tỉnh Quảng Nam với chức năng làm một khu đô thị hiện đại nhằm mục đích tạo ra sự phát triển cho khu vực đồng thời là hạ tầng phục vụ cho việc phát triển sân bay quốc tế Chu Lai.

Ở Phan Thiết, Tập đoàn Rạng Đông từng gây “bão” dư luận khi được lựa chọn là nhà đầu tư thực hiện dự án sân bay Phan Thiết quy mô 543ha theo hình thức BOT cũng là để phục vụ cho hàng loạt khu resort, sân golf và những doanh nghiệp khác trong hệ sinh thái của Rạng Đông.

Tương tự, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu chấp nhận bỏ ra 244,33ha đất để Công ty TNHH Hồ Tràm làm sân bay Lộc An là để phục vụ cho chính khu nghỉ dưỡng Hồ Tràm.

Thúc đẩy kinh tế

Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống, nguyên Chủ nhiệm bộ môn Kỹ thuật hàng không, trường Đại học Bách Khoa TP.HCM, có sự tác động qua lại chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng hàng không. Nghiên cứu của thế giới chỉ ra rằng trong giai đoạn 1971-2016, trung bình cứ 1% tăng trưởng GDP sẽ ứng với khoảng 2% tăng trưởng hàng không. Khi nền kinh tế phát triển sẽ khiến ngành hàng không phát triển và ngược lại.

Tăng trưởng hàng không sẽ không chỉ trực tiếp đóng góp giá trị gia tăng cho nền kinh tế mà còn hỗ trợ nhiều ngành kinh tế khác như du lịch, khách sạn, bất động sản... phát triển.

“Hàng không tác động lớn đến nền kinh tế. Bình quân khách hàng không nội địa đóng góp cho phát triển kinh tế là 100USD, 10 triệu khách nội địa đóng góp 1 tỉ USD cho nền kinh tế còn khách quốc tế là 500USD, 20 triệu khách quốc tế đóng góp 10 tỉ USD cho nền kinh tế”, ông Tống nói.

Chuyên gia hàng không này nói thêm, Việt Nam có tổng cộng 21 sân bay đang khai khác. Con số này vẫn còn tương đối thấp so với các quốc gia trong khu vực. Chẳng hạn, Malaysia chỉ có 28 triệu dân, diện tích lãnh thổ tương đương như Việt Nam nhưng có tới 37 sân bay đang hoạt động. Thái Lan 70 triệu dân cũng có tới 34 cảng hàng không. Hàn Quốc là quốc gia có số lượng sân bay tương đương với Việt Nam nhưng dân số của Hàn Quốc chỉ bằng gần phân nửa (50 triệu dân) và diện tích chưa bằng 1/3 diện tích Việt Nam.

Sân bay Phan Thiết đang xây dựng khiến giá bất động sản tăng phi mã.
Sân bay Phan Thiết đang xây dựng khiến giá bất động sản tăng phi mã.

Trong khi đó, ông Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc bộ phận Tư vấn Savills Hà Nội cho rằng, Tập đoàn kinh tế tư nhân tham gia làm sân bay sẽ thúc đẩy hạ tầng, nâng giá bất động sản ở địa phương.

Cụ thể, sân bay Vân Đồn là một dự án hạ tầng trọng điểm của khu vực Đông Bắc cũng như của tỉnh Quảng Ninh. Việc đưa sân bay này vào hoạt động dự kiến sẽ tạo đà tăng trưởng kinh tế xã hội và đặc biệt là du lịch Quảng Ninh, từ đó thị trường bất động sản cũng được hưởng lợi.

Tuy vậy tác động của việc khai thác sân bay này đến các phân khúc khác nhau sẽ có mức độ khác nhau. Bất động sản du lịch được nhìn nhận sẽ là phân khúc được hưởng lợi trước tiên. Bất động sản nhà ở cũng sẽ được hưởng lợi đáng kể trong ngắn hạn. Trong dài hạn, sự phát triển của phân khúc này cần song hành với sự gia tăng dân số và sự phát triển của kinh tế xã hội địa phương.

Ông Sơn cho rằng, nhờ sân bay Vân Đồn, thị trường bất động sản Quảng Ninh trong năm 2019 g sẽ tiếp tục đà tăng trưởng, tuy nhiên sẽ có sự khác biệt giữa các khu vực và phân khúc. Bất động sản nhà ở dự kiến sẽ tiếp tục duy trì sự ổn định và chủ yếu tập trung hướng đến người mua và nhà đầu tư là cư dân địa phương.

“Bất động sản có yếu tố du lịch dự kiến sẽ có sự tăng trưởng đáng kể nhất. Trong bối cảnh hoạt động du lịch gia tăng, các sản phẩm du lịch được khai thác tốt, số lượng du khách tăng, không chỉ  phân khúc khách sạn sẽ phát triển mà cả phân khúc căn hộ cho thuê cũng sẽ hưởng lợi”, ông Sơn nói.

Từ khóa: