Ngành ngân hàng đang bất chấp nợ xấu để tăng lợi nhuận

Thứ sáu, 26/10/2018 | 08:46 GMT+7

NGUYỄN DUY

Hàng loạt ngân hàng đang mạo hiểm với tương lai khi liên tục cắt giảm chi phí dự phòng rủi ro để lấy tiền cho phần lợi nhuận.

Lợi nhuận tăng mạnh

Báo cáo tài chính hợp nhất quý III năm 2018 của Techcombank (TCB) vừa công bố cho thấy, thu nhập lãi thuần của TCB trong 9 tháng đầu năm đạt hơn 8.167 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng 25% lên mức 2.113 tỷ đồng. Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối tăng 21% lên gần 247 tỷ đồng.

Hoạt động mua bán chứng khoán kinh doanh tăng gấp 2,3 lần cùng kỳ khi đạt gần 29 tỷ đồng và lãi thuần từ mua bán chứng khoán đầu tư cũng tăng 42% lên mức 703 tỷ đồng. Lãi thuần từ hoạt động khác không thay đổi nhiều, đạt hơn 1.053 tỷ đồng. Chi phí hoạt động tăng 14% chiếm hơn 3.733 tỷ đồng. 

Thu nhập hoạt động lũy kế 9 tháng đầu năm của TCB đạt 13.294 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ trọng doanh thu từ hoạt động tín dụng giảm từ 53% xuống 48%. Lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm của TCB đạt 7.774 tỷ đồng, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước, thực hiện được 77% kế hoạch.

Lợi nhuận trước thuế của ACB đạt hơn 4.776 tỷ đồng, gấp 2,4 lần so với cùng kỳ và thực hiện được 83% kế hoạch năm 2018.
Lợi nhuận trước thuế của ACB đạt hơn 4.776 tỷ đồng, gấp 2,4 lần so với cùng kỳ và thực hiện được 83% kế hoạch năm 2018.

Tương tự, lợi nhuận sau thuế 9 tháng đầu năm của Ngân hàng ACB đạt gần 3.772 tỷ đồng, gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước, tỷ lệ nợ xấu tăng lên mức 0,84%. Cụ thể, thu nhập lãi thuần của ACB trong 9 tháng đầu năm đạt hơn 7.424 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ do thu nhập từ hoạt động dịch vụ tăng 33% trong khi chi phí hoạt động dịch vụ tăng 54%.

Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng 27% ở mức 1.075 tỷ đồng và lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối tăng đến 71% đạt mức 308 tỷ đồng. Lãi thuần từ hoạt động khác lại tăng gấp đôi đạt hơn 898 tỷ đồng. Kết quả, lợi nhuận trước thuế của ACB đạt hơn 4.776 tỷ đồng, gấp 2,4 lần so với cùng kỳ và thực hiện được 83% kế hoạch năm 2018.

Còn lợi nhuận quý III của TPBank tăng 82% giúp ngân hàng thu về 1.613 tỷ đồng trong 9 tháng, gấp đôi cùng kỳ và hoàn thành 73% kế hoạch cả năm. Động lực tăng trưởng chính kỳ này đến từ mảng dịch vụ với 440 tỷ đồng lãi thuần. Cụ thể, TPBank đã thu về 234 tỷ đồng từ dịch vụ kinh doanh và bảo hiểm trong 9 tháng, gấp 24 lần cùng kỳ.

Trong đó, thu nhập riêng quý III đạt hơn 100 tỷ đồng. Mảng thanh toán cũng đóng góp ròng 83 tỷ đồng, gấp 2,5 lần cùng kỳ. Ngoài ra, hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư cũng giúp ngân hàng thu lãi hơn 115 tỷ đồng riêng quý III. Thu nhập lãi vẫn là nguồn thu chính hiện nay của TPBank với 1.120 tỷ đồng thu thuần trong quý III, tăng 22,4%.

Báo cáo tài chính của TPBank cũng cho thấy, nguồn thu từ hoạt động thanh toán và bảo hiểm đóng góp phần lớn cho sự tăng tưởng ấn tượng của dịch vụ tại nhà băng này. Cụ thể, lãi từ hoạt động thanh toán đạt 471 tỷ đồng, gấp 3,7 lần mức đạt được cùng kỳ. Thu phí dịch vụ bảo hiểm đạt 234 tỷ đồng, gấp 23 lần cùng kỳ. 

Ngân hàng Quốc tế Việt Nam (VIB) đạt lợi nhuận sau thuế 9 tháng đầu năm gần 1.377 tỷ đồng, tăng 1,7 lần so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, thu nhập lãi thuần của VIB trong 9 tháng đầu năm đạt hơn 3.529 tỷ đồng, tăng 50% so với cùng kỳ do thu nhập từ hoạt động dịch vụ tăng gần gấp đôi cùng kỳ đạt hơn 712 tỷ đồng.

Lãi thuần từ hoạt động khác tăng 52% đạt hơn 126 tỷ đồng, chi phí hoạt động cũng tăng 16% chiếm gần 1.997 tỷ đồng. Kết quả lợi nhuận trước thuế của VIB đạt hơn 1.720 tỷ đồng, tăng 1,7 lần so với cùng kỳ và thực hiện được 86% kế hoạch năm 2018.

Cắt dự phòng rủi ro

Điều dễ thấy là động lực tăng trưởng của các ngân hàng không chỉ đến từ hoạt động kinh doanh mà phần lớn là do cắt dự phòng rủi ro. Điển hình, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Techcombank trong 9 tháng đầu năm 2018 giảm 30%, chỉ còn chiếm hơn 1.786 tỷ đồng. Do đó lợi nhuận sau thuế của TCB tăng 60%, đạt hơn 6.209 tỷ đồng.

Tính đến 30/9/2018, tổng tài sản của TCB đạt hơn 311.796 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ. Tiền gửi khách hàng và cho vay khách hàng cũng tăng 13% và 4%, đạt lần lượt 193.583 tỷ đồng và 166.939 tỷ đồng, thực hiện được 78% kế hoạch năm. 

Trong khi dư nợ cho vay chỉ tăng 4% thì nợ xấu của Techcombank 9 tháng đầu năm tăng đến 33% so với hồi đầu năm. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn nhóm 3 giảm 21% thì nợ nghi ngờ nhóm 4 tăng gấp đôi và nợ có khả năng mất vốn nhóm 5 tăng 31%. Kéo theo tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tăng lên mức 2,05% so với 1,61% hồi đầu năm.

Tương tự, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của ACB giảm đến 59%, chiếm hơn 214 tỷ đồng dẫn đến lợi nhuận trước và sau thuế của ACB gấp 2,2 lần đạt lần lượt 1.625 tỷ đồng và 1.309 tỷ đồng. Nợ xấu của ACB trong 9 tháng đầu năm tăng 33% so với hồi đầu năm, trong khi nợ nghi ngờ giảm 18% thì nợ có khả năng mất vốn tăng đến 60%. Do đó, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tăng lên mức 0,84% so với 0,71% hồi đầu năm.

Chi phí dự phòng rủi ro của TPBank lại giảm mạnh trong quý III và đây là nguyên nhân giúp lợi nhuận kỳ này của TPBank tăng gần 82%. Lũy kế 9 tháng đầu năm, ngân hàng thu lãi 1.614 tỷ đồng, cao gấp đôi kết quả cùng kỳ. Tăng trưởng tín dụng khá cao, nợ xấu tại ngân hàng cũng leo lên mức 916 tỷ đồng, tăng 33% so với đầu năm. Theo đó, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay tăng từ mức 1,09% đầu năm lên 1,24% cuối tháng 9.

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm 12%, chiếm hơn 234 tỷ đồng dẫn đến lợi nhuận trước và sau thuế của VIB tăng 1,4 lần, đạt lần lượt 569 tỷ đồng và 455 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 2.001 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ dương hơn 3.610 tỷ đồng.

Nợ xấu của ngân hàng 9 tháng đầu năm tăng 14% so với hồi đầu năm. Trong đó nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) và nợ nghi ngờ (nhóm 4) tăng 1,4 lần và 1,2 lần. Tuy nhiên dư nợ cho vay khách hàng cũng tăng 14% nên tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay không thay đổi so với mức 2,5% hồi đầu năm.

Riêng KienlongBank, lợi nhuận trước thuế của KLB đạt hơn 222 tỷ đồng, chỉ mới thực hiện được 55% kế hoạch năm 2018. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm mạnh 56% so với cùng kỳ chỉ còn 24,4 tỷ đồng nên lợi nhuận sau thuế của KLB tăng 16%, đạt gần 178 tỷ đồng.

Trong 9 tháng đầu năm này, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 357 tỷ đồng trong khi hồi đầu năm âm hơn 502 tỷ đồng. Còn lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động đầu tư lại âm hơn 130 tỷ đồng trong khi đầu năm chỉ âm 57 tỷ đồng do tăng mua sắm tài sản cố định. 

Từ đầu năm đến nay, nợ xấu của các ngân hàng đều tăng mạnh. Chỉ riêng Sacombank là nợ xấu giảm.
Từ đầu năm đến nay, nợ xấu của các ngân hàng đều tăng mạnh. Chỉ riêng Sacombank là nợ xấu giảm.

Nợ xấu của Ngân hàng 9 tháng đầu năm tăng 34% so với hồi đầu năm. Trong đó nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) và nợ nghi ngờ (nhóm 4) tăng mạnh 75% và 97%. Do đó, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay tăng lên 1,02% so với mức 0,84% hồi đầu năm.

Trong khi đó, một vài ngân hàng tăng dự phòng rủi ro trong quý III thì lợi nhuận lại giảm mạnh. Điển hình như Sacombank có lợi nhuận giảm do tăng trích lập dự phòng. Hoạt động bán đấu giá các khoản nợ giúp tỷ lệ nợ xấu giảm về 3,18%, các khoản phải thu cùng lãi, phí phải thu đều giảm so với đầu năm.

Thu nhập lãi thuần riêng quý III tăng hơn 22% giúp Sacombank thu về 2.070 tỷ đồng. Cụ thể, thu lãi cho vay tăng 1.025 tỷ đồng, chi phí trả lãi tiền gửi chỉ tăng 735 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng đầu năm, thu nhập lãi thuần vượt 5.500 tỷ đồng, tăng gần 47% cùng kỳ. Mảng hoạt động dịch vụ và kinh doanh ngoại hối cũng tăng trưởng nhanh.

Trong quý III, Sacombank trích lập dự phòng gấp 4,8 lần cùng kỳ. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến lợi nhuận trước thuế của Sacombank giảm 29% cùng kỳ. 9 tháng đầu năm, Sacombank vẫn báo lãi tăng trưởng 28%, đạt 1.315 tỷ đồng. So với kế hoạch đề ra đầu năm, ngân hàng hoàn thành hơn 71% kế hoạch đề ra.

Tương tự, LienVietPostBank có lãi ròng giảm 33% so cùng kỳ năm trước trong khi đó nợ xấu lại tăng lên so với đầu năm. Cụ thể, thu nhập lãi thuần của LPB trong quý III giảm 7%, đạt 1.266 tỷ đồng. Trong khi đó, LPB lại tiếp tục lỗ thuần hơn 21 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh ngoại hối và vàng, hoạt động khác lỗ hơn 57 tỷ đồng.

Lãi thuần từ hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư tăng đáng kể, đạt hơn 86 tỷ đồng. Chi phí hoạt động tăng cũng là một phần khiến lãi thuần từ hoạt động kinh doanh của LBP giảm 13% so cùng kỳ, đạt gần 552 tỷ đồng. LBP phải trích lập chi phí dự phòng rủi ro tín dụng gần 204 tỷ đồng, tăng 89% so với quý III năm 2017.

Kết quả là LBP chỉ còn lãi hơn 280 tỷ đồng trong quý III, giảm 33% so cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng đầu năm, LBP báo lãi trước thuế hơn 1.014 tỷ đồng, giảm 29% so với cùng kỳ. Nếu so vớI chỉ tiêu kế hoạch cả năm 2018 đã điều chỉnh 1.200 tỷ đồng thì LBP đã thực hiện 85% kế hoạch. Còn so với chỉ tiêu ban đầu là 1.800 tỷ đồng lãi trước thuế thì LBP chỉ đạt 56%.

Tại thời điểm cuối quý III, tổng nợ xấu của LBP tăng 42% so với thời điểm đầu năm, ở mức 1.524 tỷ đồng. Trong đó nợ nhóm 3 và 4 tăng đáng kể, nợ nhóm 5 giảm 19%. Tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay tăng lên 1,32% từ con số 1,07% hồi đầu năm. Trong khi mục tiêu năm 2018 của LBP là giữ tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5%.

Từ khóa: