Advertisement

icon icon img
Nhận bản tin

Liên hệ quảng cáo

Email: banbientap@baocungcau.net

Hotline: 0917 267 237

icon

Quên mật khẩu?

Có tài khoản? Đăng nhập

Vui lòng nhập mật truy cập tài khoản mới khẩu

Thay đổi email khác
icon

'Made in China 2025': Chiến lược tham vọng đưa Trung Quốc trở thành cường quốc xe điện và sản xuất chip

Kinh tế thế giới

22/07/2022 12:20

Theo Nikkei, trong những năm qua, Trung Quốc đã cung cấp các gói hỗ trợ cho nhiều doanh nghiệp trọng điểm, đặc biệt là các doanh nghiệp về xe điện và sản xuất chip.
news

7 năm sau khi Bắc Kinh đưa ra kế hoạch "Made in China 2025" nhằm thúc đẩy sản xuất tiên tiến trong nước, thuật ngữ này hầu như không còn xuất hiện trong các cuộc thảo luận công khai và các tài liệu chính thức.

Tuy nhiên, theo Asia Nikkei, kế hoạch này chưa "chết". Nó tồn tại và phát triển dưới dạng các khoản trợ cấp của chính phủ đối với các công ty được ưu ái như những nhà sản xuất xe điện và nhà sản xuất chip.

"Made in China 2025" lần đầu được tiết lộ vào tháng 5/2015 với sự phô trương lớn và nhằm mục đích biến Trung Quốc "từ một gã khổng lồ trong ngành sản xuất thành một cường quốc sản xuất trên thế giới" vào năm 2049.

Các chính phủ trên khắp thế giới cung cấp hỗ trợ tài chính để giúp các lĩnh vực công nghệ trên lãnh thổ của họ vì nhiều lý do khác nhau. Trung Quốc cũng không phải là ngoại lệ, đặc biệt là thực hiện chính sách chiến lược này gắn với mục tiêu dài hạn của Chủ tịch Tập Cận Bình là tạo ra "một nhà nước xã hội chủ nghĩa hiện đại và thịnh vượng" vào năm đó.

'Made in China 2025' phát triển mạnh nhờ trợ cấp cho các nhà sản xuất xe điện, công nghệ - Ảnh 1.

Kế hoạch đã nêu rõ 10 lĩnh vực chính cần thúc đẩy gồm công nghệ thông tin (CNTT), robot và phương tiện năng lượng mới, thông qua công nghệ sinh học và máy móc nông nghiệp, đến thiết bị hàng không, hàng hải và đường sắt. Các nhà chức trách cũng hứa sẽ khuyến khích đổi mới với sự kết hợp của các phương pháp tiếp cận theo định hướng thị trường và chỉ đạo của chính phủ.

Bắc Kinh đã ngừng sử dụng thuật ngữ này khi Mỹ tiến hành cuộc chiến thương mại chống lại Trung Quốc dưới thời Tổng thống Donald Trump. 

Nhưng một phân tích của Nikkei Asia về dữ liệu do Fitch Ratings tổng hợp cho thấy những người nhận trợ cấp chính phủ hàng đầu chủ yếu là các công ty công nghệ có liên hệ chặt chẽ với "Made in China 2025". Các trường hợp ngoại lệ chính là một số công ty năng lượng đã được hỗ trợ nhiều vì các lý do khác nhau, bao gồm an ninh năng lượng và ổn định giá cả.

'Made in China 2025': Chiến lược tham vọng đưa Trung Quốc trở thành cường quốc xe điện và sản xuất chip - Ảnh 2.

Các khoản trợ cấp của chính phủ Trung Quốc dành cho các doanh nghiệp niêm yết trong nước. Nguồn: Fitch Ratings.

Do không có dữ liệu chính xác từ chính phủ Trung Quốc về các khoản trợ cấp của nhà nước, Fitch đã thu thập các thông tin công khai của gần 5.000 công ty niêm yết tại quốc gia này.

SAIC Motor, nhà sản xuất ô tô lớn nhất đất nước theo quy mô, vào năm 2021 đã nhận được số tiền trợ cấp lớn nhất, 4,03 tỷ nhân dân tệ (598 triệu USD), hay hơn 31% so với năm trước, soán ngôi vương từ China Petroleum & Chemical, hay Sinopec, thống trị trong nhiều năm.

3 nhà sản xuất ô tô khác lọt vào top 10 - BYD, Great Wall Motor và Tập đoàn ô tô An Huy Jianghuai (JAC). Cùng với các khoản trợ cấp cho ngành công nghiệp ô tô cho thấy ưu tiên của Bắc Kinh là nuôi dưỡng sản xuất xe năng lượng mới trong nước trong bối cảnh các nhà sản xuất ô tô đang đua nhau chuyển sang xe điện.

BYD, công ty gần đây đã vượt qua Tesla để trở thành nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới về lượng xe bán ra, đã tiết lộ hơn một chục khoản trợ cấp trong báo cáo thường niên mới nhất của mình, bao gồm các khoản tiền lớn từ hai "quỹ phát triển công nghiệp", mỗi quỹ dành cho ô tô và pin.

Great Wall, một nhà sản xuất xe SUV lớn, đã chứng kiến các khoản trợ cấp của họ tăng 73% so với năm trước lên gần 4 lần so với mức của năm 2019. Một phần lớn đến từ "quỹ hỗ trợ chính sách công nghiệp của chính phủ." JAC, công ty chủ yếu sản xuất xe thương mại, đã tiết lộ hơn 20 khoản trợ cấp, khoản trợ cấp lớn nhất cho "dự án xây dựng [a] xe tải nhẹ chạy điện cao cấp." Các khoản trợ cấp của chính phủ cho JAC gần như tăng gấp đôi trong ba năm qua, vượt quá tổng lợi nhuận ròng của công ty hơn 14 lần.

'Made in China 2025': Chiến lược tham vọng đưa Trung Quốc trở thành cường quốc xe điện và sản xuất chip - Ảnh 3.

Top 20 doanh nghiệp nhận nhiều khoản trợ cấp nhất từ chính phủ Trung Quốc. Nguồn: Fitch Ratings/Asia Nikkei Research

Không nằm trong top 10, nhà sản xuất pin EV lớn nhất thế giới, Contemporary Amperex Technology, hay CATL, đứng ở vị trí thứ 11, trợ cấp hàng năm của hãng đã tăng 2,6 lần lên 1,67 tỷ nhân dân tệ trong vòng 3 năm. Chongqing Changan Automobiles và Guangzhou Automobiles cũng nằm trong số 20 đơn vị nhận được nhiều nhất.

Chip và màn hình quan trọng đối với một loạt các mặt hàng công nghệ cũng có vị trí cao trong bảng xếp hạng giải đấu. Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC), nhà vô địch quốc gia về chip quốc gia của Trung Quốc và BOE Technology Group, nhà sản xuất màn hình hàng đầu, đã lọt vào danh sách 10 hãng hàng đầu, trong khi nhà cung cấp mạng 5G China Mobile đứng thứ 9 và China Telecom đứng thứ 19 vào năm 2021.

Một đơn vị được niêm yết tại Trung Quốc Foxconn của Đài Loan một lần nữa lại là đơn vị hưởng lợi lớn từ các khoản trợ cấp của nhà nước Trung Quốc, một tình huống mà trước đây đã làm gia tăng căng thẳng chính trị tại thị trường quê nhà của Foxconn.

Nguồn vốn cũng được rót cho các công ty nhỏ hơn. Một cuộc kiểm tra cho thấy các nhà sản xuất thuốc công nghệ sinh học như Shanghai Yizhong Pharmaceutical và Mabwell (Shanghai) Bioscience cũng được nhận các khoản trợ cấp khác.

Các nhà chức trách nước ngoài tiếp tục lo ngại về chính sách "Made in China 2025". Sách trắng hàng năm của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), được xuất bản vào cuối tháng trước, đã dành một phần để nói về khoản trợ cấp của chính phủ Trung Quốc và định lượng sự gia tăng liên tục của các khoản thanh toán cho các công ty trong 10 lĩnh vực cốt lõi.

Tính đến năm 2020, tổng nguồn vốn hỗ trợ cho các công ty có liên quan đến chính sách "Made in China 2025" đạt khoảng 100 tỷ nhân dân tệ, tăng gần gấp đôi so với năm 2015, thời điểm thuật ngữ này lần đầu xuất hiện.

Báo cáo cho biết: "Các hoạt động tổng thể của các công ty Trung Quốc nói chung đã chuyển sang các lĩnh vực này. "Hỗ trợ tài chính cho các lĩnh vực này đang ngày càng rộng rãi."

Tổng số tiền trợ cấp của chính phủ Trung Quốc vào năm 2021, theo kiểm kê của Fitch, là 217,92 tỷ nhân dân tệ, giảm 3,2% so với năm 2020. 

Đây là mức giảm đầu tiên trong năm kể từ năm 2009, nhưng tất cả các chuyên gia được Nikkei Asia liên hệ đều tin rằng không có thay đổi nào trong chính sách của Bắc Kinh nhằm hỗ trợ các công ty công nghệ. Sự sụt giảm này được coi là tạm thời và chỉ mang tính kỹ thuật.

Sự sụt giảm có thể là do phương pháp thu thập số liệu. Tổng số tiền được tính bằng cách lấy tổng các khoản trợ cấp của chính phủ được ghi trong báo cáo lãi lỗ của mỗi năm. Có những sự chậm trễ khi các khoản tài trợ được trao nhưng chỉ nằm trên bảng cân đối kế toán cho đến khi chúng thực sự được thực hiện.

Tuy nhiên, có những trường hợp nổi lên khi một số trợ cấp của chính phủ không được chuyển đến, xuất phát từ những hạn chế về tài chính đối với chính quyền địa phương.

'Made in China 2025' phát triển mạnh nhờ trợ cấp cho các nhà sản xuất xe điện, công nghệ - Ảnh 5.

Nhân viên làm việc trên dây chuyền lắp ráp ô tô tại SAIC Motor. Năm 2021, công ty đã vượt qua Sinopec để trở thành công ty nhận trợ cấp chính phủ lớn nhất ở Trung Quốc. Ảnh: AP

Tập đoàn Công nghệ CPT, một nhà sản xuất màn hình LCD có trụ sở tại Phúc Kiến, mới đây đã đổ lỗi một phần dẫn tới việc lỗ ròng nửa đầu năm là do sự sụt giảm trong các khoản trợ cấp từ chính phủ.

Công ty niêm yết tại Thâm Quyến được cho là đã nhận được tổng cộng 2,64 tỷ nhân dân tệ tài trợ từ Chính quyền thành phố Futian trong sáu đợt hàng năm trị giá 440 triệu nhân dân tệ sau khi nhà máy LCD mới nhất của họ tại thành phố đi vào hoạt động vào tháng 6/2017.

Tuy nhiên, lời hứa là đáp ứng đầy đủ chỉ trong năm đầu tiên. Số tiền này đã giảm xuống còn 300 triệu nhân dân tệ trong hai năm sau đó và giảm xuống còn 100 triệu nhân dân tệ vào tháng 6 năm ngoái. Năm nay, nó giảm xuống 0.

Chính quyền Phúc Điền đã ban hành một lá thư hứa sẽ hoàn thành các nghĩa vụ tài chính của mình, nhưng sau đó họ đã thừa nhận rằng đang đối mặt với sự "căng thẳng tài chính", theo thông tin từ CPT.

Visionox Technology, một nhà sản xuất bảng điều khiển khác được niêm yết tại Thâm Quyến, đã không nhận được tất cả khoản trợ cấp 700 triệu nhân dân tệ mà lẽ ra phải được thanh toán vào tháng 6/2020 bởi quản trị viên của khu phát triển công nghiệp công nghệ cao của huyện Jingnan-Gu'an ở tỉnh phía bắc của Hồ Bắc.

Khoản trợ cấp dành cho một nhà máy hiện đại để sản xuất màn hình đi-ốt phát quang hữu cơ ma trận hoạt động (AMOLED) cho điện thoại thông minh. Người quản lý đã bổ sung thêm 200 triệu nhân dân tệ trợ cấp vào tháng 12 năm đó, nhưng không quá 400 triệu nhân dân tệ thực sự được thanh toán, theo tiết lộ của công ty.

Công ty đã thực hiện một bước hiếm hoi trong việc xóa bỏ hơn 20 triệu nhân dân tệ trợ cấp của chính phủ, có nghĩa là họ đã coi những khoản phải thu đó hầu như không thể thu hồi được. Tương tự như CPT, Visionox hôm thứ Sáu tuần trước thông báo lỗ ròng dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong nửa đầu năm, với lý do chính là khoản trợ cấp giảm 133 triệu nhân dân tệ.

'Made in China 2025' phát triển mạnh nhờ trợ cấp cho các nhà sản xuất xe điện, công nghệ - Ảnh 6.

Một cuộc kiểm tra cho thấy các nhà sản xuất thuốc công nghệ sinh học như Shanghai Yizhong Pharmaceutical và Mabwell (Shanghai) Bioscience cũng được nhận các khoản trợ cấp khác.

Đây có thể là những trường hợp cá biệt, nhưng việc điều kiện tài chính của chính quyền địa phương ngày càng xấu đi có thể ảnh hưởng đến lượng tiền công được chuyển đến ngay cả các công ty công nghệ chiến lược.

Shinichi Seki, một nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản chuyên về nền kinh tế Trung Quốc cho biết "tốc độ tăng trợ cấp của chính phủ sẽ giảm xuống do chính quyền địa phương thiếu vốn".

Mặc dù các chiến lược được đưa ra ở Bắc Kinh, một phần đáng kể các khoản thanh toán thực tế được thực hiện ở cấp địa phương. Vụ phá sản bất động sản hiện nay đã lấy đi thu nhập quý giá thường đến từ việc bán quyền sử dụng đất cho các nhà phát triển, trong khi việc tuân thủ nghiêm ngặt chính sách zero-COVID của ông Tập đang yêu cầu phải chi quỹ khan hiếm cho việc kiểm tra virus và các thủ tục liên quan khác. Các đợt giảm thuế gần đây được thiết kế để kích thích nền kinh tế cũng đã lấy tiền mặt từ kho bạc địa phương.

Ông Seki nhận thấy "ánh sáng và sắc thái sẽ rõ ràng và khác biệt hơn" trong những năm tới, có nghĩa là chính quyền địa phương sẽ cân nhắc và suy nghĩ kỹ hơn về những công ty có thể nhận được các khoản trợ cấp trong những năm tới.

Zhang Hongyong, thành viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, cũng dự đoán những thay đổi trong cách phân bổ trợ cấp của chính quyền địa phương, do tình trạng thiếu tiền mặt trong thời gian gần đây.

Ông nói: "Chứng nhận của các công ty công nghệ sẽ mang tính chọn lọc, và sẽ không còn phong cách trao tay xa hoa nữa. Ông nói: Trợ cấp có thể gắn liền với mức chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển.

Bắc Kinh dường như vẫn sống sót trước tác động của tình hình tài khóa suy yếu. Vào giữa tháng 6, Hội đồng Nhà nước đã chỉ thị cho các chính quyền địa phương giữ thẳng các ưu tiên chi tiêu của họ, ngay cả trong điều kiện tài chính hạn chế hiện tại, nhấn mạnh rằng có những nơi cần được "tăng cường một cách thích hợp". 

Cùng với giáo dục, bảo hiểm y tế và xây dựng cơ sở hạ tầng, "nghiên cứu và phát triển khoa học và công nghệ" đã được đề cập, ám chỉ rằng các khoản trợ cấp của doanh nghiệp cho các công ty công nghệ sẽ phải tiếp tục.

(Nguồn: Nikkei)

NGỌC CHÂU
iconChia sẻ icon Chia sẻ
icon Chia sẻ