Lợi nhuận ngàn tỉ, ngành ngân hàng vẫn nơm nớp lo nợ xấu

Báo lãi ngàntỉ

Tăng trưởng GDP trong 9 tháng chỉ đạt 6,4% khiến nhiều người lo ngại về kỳ vọng đạt mục tiêu tăng trưởng 6,7% vào cuối năm 2017. Tuy nhiên, ngành ngân hàng lại đạt con số tăng trưởng rất ấn tượng: 39% so với cùng kỳ năm 2016.

Trên thực tế, ngành ngân hàng vẫn là điểm sáng trong mùa báo cáo tài chính quý III khi dồn dập báo lãi ngàn tỉ. Cụ thể, 9 tháng đầu năm VietcomBank có thu nhập lãi thuần hơn 16.000 tỉ đồng, hơn 7.900 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 31% so với cùng kỳ năm 2016.

Mới được niêm yết trên HOSE trong quý III, VPBank là ngân hàng có tỷ suất lợi nhuận 9 tháng đầu năm lớn nhất trong ngành. Cụ thể, lợi nhuận hợp nhất trước thuế của VPBank là 5.635 tỉ đồng, tăng 79% so với cùng kỳ năm trước và đạt 78% kế hoạch đề ra trong cả năm.

Lợi nhuận của VPBank chủ yếu đến từ việc tổng thu nhập hoạt động của ngân hàng đã tăng 48% so với cùng kỳ năm trước và đạt 17.574 tỉ đồng. Doanh thu trong 9 tháng đầu năm tăng 41%, đạt 14.944 tỉ đồng. Nguồn thu từ phí dịch vụ cũng tăng tới 84%, đạt 1.035 tỉ đồng. Thu từ các khoản nợ đã xử lý rủi ro đạt 735 tỉ đồng, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước.

Một nguyên nhân khác giúp VPBank đạt lợi nhuận ấn tượng là tốc độ tăng của chi phí hoạt động 33%, thấp hơn rất nhiều so với mức tăng của tổng thu nhập hoạt động. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập cũng giảm từ mức 39% cuối năm 2016 xuống còn 36% vào thời điểm 30/9.

Trong khi đó, DIBV đạt lợi nhuận sau thuế 9 tháng đầu năm xấp xỉ 5.555 tỉ đồng. Thu nhập lãi thuần vượt mức 23.000 tỉ đồng, tăng 38% so với con số cùng kỳ 2016. Đóng góp vào sự gia tăng của thu nhập lãi thuần chủ yếu đến từ thu nhập lãi cho vay khách hàng tăng mạnh, đạt gần 48.000 tỉ đồng.

Các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng này cũng tăng trưởng tốt. Cụ thể, hoạt động dịch vụ lãi hơn 2.100 tỉ đồng, tăng trưởng 24%. Hoạt động kinh doanh ngoại hối mang về 513 tỉ đồng, tăng 37%. Hoạt động khác có lãi hơn 1.500 tỉ đồng, tăng 17%.

SacomBank là cái tên được chú ý nhất trên thị trường tài chính hiện nay cũng đã báo lãi 449 tỉ đồng, gấp 2,4 lần so với cùng kỳ năm 2016 và đột biến hơn cả so với hai quý đầu năm.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, thu nhập lãi thuần của SacomBank đạt 3.759 tỉ đồng, tăng trưởng 38% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế và sau thuế đạt lần lượt 1.025 tỉ đồng và 771 tỉ đồng, tăng gấp 5 lần cùng kỳ 2016.

Tính đến hết tháng 9, tổng tài sản của ngân hàng này đạt 363.000 tỉ đồng, tăng 9,3% so với thời điểm đầu năm. Cho vay khách hàng đạt 223.000 tỉ đồng, tăng 12,6%. Tiền gửi của khách hàng đạt 312.000 tỉ đồng, tăng 7,2%.

LienVietPostBank là nhà băng khiến giới tài chính giật mình khi báo lãi sau thuế lên tới 1.126 tỉ đồng, tăng 65% so với cùng kỳ năm 2016. Lợi nhuận của LienVietPostBank đến từ lãi thuần đạt trên 3.900 tỉ đồng, tăng 43% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư mang về cho nhà băng này gần 300 tỉ đồng, trong khi 9 tháng đầu năm 2016 lỗ gần 230 tỉ đồng.

Tương tự, TPBank đạt lợi nhuận trước thuế trong 9 tháng đầu năm hơn 806 tỉ đồng, gấp 2,3 lần cùng kỳ năm 2016 và vượt kế hoạch lợi nhuận cả năm. Lợi nhuận sau thuế hơn 711 tỉ đồng, gấp đôi cùng kỳ năm trước.

Tại thời điểm 30/9, tổng tài sản có của TPBank đạt 114.467 tỉ đồng, tăng 8% so với đầu năm. Huy động vốn từ tiền gửi khách hàng đạt hơn 58.903 tỉ đồng, tăng 7%. Cho vay khách hàng ghi nhận hơn 56.708 tỉ đồng, tăng 21% so với đầu năm.

Còn OCB đã vượt kế hoạch kinh doanh năm 2017 khi đạt lợi nhuận trước thuế 789 tỉ đồng. Tính đến quý III, tổng tài sản của OCB đạt 70.874 tỷ đồng, tương đương 83% kế hoạch năm. Tổng huy động vốn đạt 56.339 tỉ đồng, dư nợ đạt 46,843 tỉ đồng.

Theo báo cáo 9 tháng đầu năm của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia, lợi nhuận sau thuế toàn ngành ngân hàng đạt khoảng 47.000 tỉ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ năm 2016. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hoạt động tín dụng và hoạt động dịch vụ.

Ẩn họa nợ xấu

Báo cáo của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cũng chỉ ra, hoạt động cho vay khách hàng tăng trưởng tích cực với tín dụng 9 tháng đầu năm tăng 11,5% so với cuối năm 2016. Tỉ trọng tín dụng trung dài hạn tiếp tục xu hướng giảm, chỉ đạt 54% và thấp hơn mức cùng kỳ năm 2016 là 55,6%.

Chuyên gia kinh tế Lê Minh Hoàng, trường ĐH Kinh tế TP.HCM cho rằng, lợi nhuận của ngành ngân hàng tăng mạnh là do Ngân hàng Nhà nước quyết định nới room tín dụng toàn hệ thống lên mức 21%. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng đưa ra hồi đầu năm ở mức 18% và phân bổ xuống các ngân hàng ở mức 16%. Tuy nhiên, mới hết quý II nhưng nhiều nhà băng đã chạm tới đích tăng trưởng, buộc phải xin nới room tín dụng.

Tính đến hết tháng 9, tăng trưởng tín dụng tại LienVietPostBank là 21%, VPBank 14%, Vietcombank 16%. Còn ở các ngân hàng TPBank, KienlongBank, HDBank đều đạt mức tăng trưởng khoảng 20%. Do đó, ngân hàng Nhà nước đã cho phép nới room tín dụng của VIB và ACB lên mức 24%, OCB được nới lên 21%, VietcomBank, VietinBank lên 18%.

Tuy nhiên, đi cùng với tăng trưởng tín dụng là nợ xấu. Cụ thể, tỉ lệ nợ xấu của OCB là 2% và nợ xấu của VPBankở mức 2,6%, cao hơn rất nhiều so với mặt bằng chung của ngành ngân hàng.

Ở SacomBank, tính đến ngày 30/9, tổng nợ xấu của nhà băng này ở mức 13.264 tỉ đồng. Trong số này có đến 9.600 tỉ đồng nợ có khả năng mất vốn. Tỉ lệ nợ xấu của SacomBank giảm từ 6,91% hồi đầu năm xuống còn 5,95%, đây là con số cao nhất trong số các ngân hàng hiện nay ở Việt Nam.

Tại TPBank, nợ dưới tiêu chuẩn tăng 77%, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn tăng đến 150% trong 9 tháng đầu năm. Tỉ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng tăng lên 0,91%, trong khi mức đầu năm là 0,57%.

Khoản nợ xấu lớn nhất mà TPBank đang xử lý là trái phiếu của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam. Trái phiếu này không có tài sản đảm bảo và không còn đối tượng thu hồi nợ. TPBank sẽ được hoán đổi lấy trái phiếu của DATC với kỳ hạn 10 năm, lãi suất cố định 8.9%/năm. Đồng thời, ngân hàng này sẽ trích lập dự phòng trong 5 năm và dùng quỹ dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng hàng năm với số trái phiếu này.

Một điểm đáng lưu ý trong báo cáo tài chính quý III của LienVietPostBank là khoản nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn đều tăng so với cuối năm 2016. Điều này khiến tỷ nợ xấu của ngân hàng này tăng từ 1,11% lên 1,19% sau 9 tháng hoạt động.

Trong cơ cấu nợ của LienVietPostBank, nợ trung hạn luôn chiếm tỷ lệ cao. Dư nợ trung hạn đến hết ngày 30/9 đạt gần 47.900 tỉ đồng, gấp đôi nợ ngắn hạn và nợ dài hạn.

BIDV cũng đang đau đầu xử lý nợ xấu. Hiện tại, nợ có khả năng mất vốn tăng 51% lên gần 10.500 tỉ đồng, tính đến hết tháng 9. Tỉ lệ nợ xấu tăng từ 1,99% hồi đầu năm lên 2,08%. Chỉ tính riêng trong quý III, BIDV phải tăng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng khiến lợi nhuận trước thuế giảm 23% so với cùng kỳ năm 2016.

Chuyên gia kinh tế Lê Minh Hoàng cho rằng, dù các nhà băng đã cẩn trọng hơn trong việc cho vay, kiểm soát dòng vốn nhưng việc nâng mục tiêu tín dụng lên thêm 3% khiến lượng tiền bơm ra nền kinh tế sẽ rất lớn. Điều này sẽ khiến ngành ngân hàng khó kiểm soát chất lượng cho vay, gây rủi ro và nợ xấu leo dốc trở lại.

“Cùng với việc đẩy mạnh tín dụng, nỗ lực xử lý nợ xấu trước đây thì các ngân hàng phải gia tăng chuẩn mực hoạt động và chất lượng tài sản, nhất là với tín dụng”, ông Hoàng nói.