Vàng Mua Bán
SJC HN 48,450 48,820
SJC HCM 48,450 48,800
DOJI AVPL / HN 48,400 48,600
DOJI AVPL / HCM 48,400 48,700
Ngoại tệ Mua tiền mặt Bán
USD 23,140.00 23,170.00
EUR 25,435.98 25,692.91
GBP 28,410.58 28,697.56
JPY 206.52 208.61
Chứng khoán
VNIndex 883.9 2.73 0.31%
HNX 117.42 0.94 0.8%
UPCOM 56.33 0.35 0.62%

Trung Quốc có thể thống trị thế giới thời kỳ hậu COVID-19?

TRẦN NGHỊ 18:44 | 20/05/2020

Sự thật là “lực bất tòng tâm", dù Trung Quốc có tham vọng, theo South China Moring Post.

Nhìn lại quá khứ

Câu hỏi đã trở nên phổ biến, với không ít câu trả lời thiên về chiều hướng Trung Quốc sẽ nổi lên mạnh mẽ hơn từ đại dịch COVID-19. Quốc gia này sẽ cố gắng lấp đầy khoảng trống trên sân khấu toàn cầu do nước Mỹ để lại.

Nhưng trên thực tế, Trung Quốc chưa sẵn sàng cho vị trí lãnh đạo toàn cầu. Trong giai đoạn khủng hoảng này, Chủ tịch Tập Cận Bình tương tự Mao Trạch Đông 50 năm trước, rất muốn ưu tiên giải quyết các vấn đề riêng của đất nước.

Cách nay nửa thế kỷ, Trung Quốc phải đối mặt với môi trường quốc tế tồi tệ nhất kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập.
Cách nay nửa thế kỷ, Trung Quốc phải đối mặt với môi trường quốc tế tồi tệ nhất kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập.

Cuối thập niên 60 và đầu thập niên 70 của thế kỷ trước, Trung Quốc phải đối mặt với môi trường quốc tế tồi tệ nhất kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào năm 1949. Bên cạnh việc bị các cường quốc phương Tây cô lập, Trung Quốc đã có cuộc chiến với Liên Xô trong cuộc đụng độ biên giới tuy ngắn ngủi nhưng đẫm máu tại đảo Zhenbao năm 1969. Cuộc xung đột quân sự này khi đó làm dấy lên nỗi lo của cộng đồng quốc tế về một thế chiến mới với vũ khí hạt nhân.

Để chuẩn bị cho tình huống xấu nhất, Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông kêu gọi người dân đào hầm sâu, tích trữ lương thực và không bao giờ nghĩ tới bá quyền. Nỗi sợ Moscow ngày càng tăng của Bắc Kinh đã khiến Mao Trạch Đông thay đổi chiến lược toàn cầu của Trung Quốc. Ông đã tìm cách hàn gắn mối quan hệ với kẻ thù lâu đời của nước này là Mỹ, mở đường cho Trung Quốc tái hòa nhập với cộng đồng quốc tế.

Chưa đủ tầm

50 năm sau, hiện nay bối cảnh đã nhiều thay đổi. Bắc Kinh và Moscow nồng ấm trong mối quan hệ đối tác, dù chưa phải là đồng minh. Ngược lại, quan hệ Bắc Kinh - Washington đang đi từ xấu đến tồi tệ hơn.

Cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa đủ tầm với vai trò lãnh đạo toàn cầu.
Cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa đủ tầm với vai trò lãnh đạo toàn cầu.

Tuy nhiên, nửa thế kỷ trôi qua tư tưởng Mao (về bá quyền) vẫn còn ảnh hưởng to lớn trong giới lãnh đạo Trung Quốc. Đây cũng chính là cơ sở cho những ai cố gắng tìm hiểu cách mà Trung Quốc nhìn nhận, nắm bắt, tận dụng và thích nghi với tình hình quốc tế thay đổi nhanh chóng, được thúc đẩy bởi đại dịch COVID-19.

Khi hai cường quốc là Mỹ và Trung Quốc gia tăng khuấy động một thế giới bất ổn sau COVID-19, nhiều người nghĩ rằng Trung Quốc sẽ nổi lên mạnh mẽ hơn từ cuộc khủng hoảng này. Bắc Kinh cố gắng lấp đầy khoảng trống do Mỹ để lại trong vị thế nhà lãnh đạo toàn cầu, khi Washington thu mình lại theo tư tưởng “Nước Mỹ trước tiên” của Tổng thống Donald Trump. Chính điều này đã gây lầm tưởng về “cái thời” của Trung Quốc đã đến.

“Phe” nhận định Trung Quốc sẽ trở thành bá chủ thế giới sau đại dịch COVID-19, mà điển hình là Kishore Mahbubani, nhà ngoại giao người Singapore và là nhà tư tưởng có ảnh hưởng, gần đây đã nêu luận điểm trên tạp chí The Economist. Theo đó, đại dịch COVID-19 có thể đánh dấu sự khởi đầu của một “thế kỷ châu Á” do Trung Quốc lãnh đạo. Ông so sánh việc xử lý hiệu quả dịch bệnh của chính phủ các nước châu Á với phản ứng lúng túng của phương Tây.

Các nhà bình luận cánh hữu ở Mỹ như Tucker Carlson của Fox News (người đã tuyên bố Bắc Kinh lợi dụng sự hỗn loạn để thúc đẩy kế hoạch thống trị thế giới) cũng cảnh báo thảm họa COVID-19 có thể báo trước một “thế kỷ Trung Quốc”.

Kể từ khi Trung Quốc dỡ bỏ việc phong tỏa thành phố Vũ Hán (tâm chấn ban đầu của đại dịch) vào đầu tháng trước, truyền thông nước này đã mở chiến dịch tuyên truyền rầm rộ để ca ngợi tính ưu việt của thể chế, tự ca ngợi những nỗ lực giúp các quốc gia khác như một cường quốc có trách nhiệm.

Tuy nhiên, đằng sau những lời hoa mỹ là một thực tế phủ phàng về tình hình trong nước và quốc tế mà Trung Quốc phải đối mặt, theo South China Moring Post.

Ngày 8/4, Ban thường vụ Bộ Chính trị của đảng Cộng sản Trung Quốc đã nêu ra viễn cảnh ảm đạm hơn về những thách thức quốc tế do đại dịch gây ra. Ông Tập Cận Bình thừa nhận sự lan rộng của virus corona ra toàn cầu đã mang lại rủi ro to lớn cho nền kinh tế thế giới, đồng thời dẫn đến sự gia tăng đáng kể các yếu tố gây bất ổn trong nước.

Đăng ký nhận bản tin hàng ngày

Bạn đã đăng ký nhận bản tin thàng công.

Ông Tập kêu gọi phải sẵn sàng cho các tình huống xấu nhất, chuẩn bị tinh thần và năng lực phù hợp để giải quyết những vấn đề bất lợi đối với nước này trong tình hình thế giới đầy biến động. Đây không phải lần đầu tiên ông Tập Cận Bình kêu gọi các quan chức chuẩn bị tinh thần cho các tình huống xấu nhất. Đầu năm ngoái, ông từng đưa ra cảnh báo tương tự trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc lâm vào suy thoái do ảnh hưởng trực tiếp từ cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Tất cả những điều này cho thấy lãnh đạo Trung Quốc có một cái nhìn rõ ràng về những thách thức. Trong khi “giấc mơ Trung Hoa” dẫn đầu thế giới chỉ là do tuyên truyền quá mức nhằm kích động chủ nghĩa dân tộc nhắm vào đối tượng trong nước.

Không sẵn sàng

Sự tàn phá của đại dịch COVID-19 làm hình thành nên một phản ứng dữ dội toàn cầu chống lại Trung Quốc. Quốc gia này đang phải đối mặt với môi trường quốc tế thù địch nhất kể từ sự kiện Thiên An Môn hồi năm 1989.

Kể từ khi đại dịch bắt đầu, ông Tập đã gọi điện thoại với hơn 40 người đứng đầu chính phủ nước ngoài, kêu gọi hợp tác quốc tế trong ngăn chặn virus corona, hứa hẹn cung cấp hỗ trợ chuyên gia và vật tư y tế nhằm xây dựng hình ảnh cường quốc có trách nhiệm.

Trung Quốc vẫn chưa thể hiện được hình ảnh một cường quốc có trách nhiệm trước cộng đồng quốc tế.
Trung Quốc vẫn chưa thể hiện được hình ảnh một cường quốc có trách nhiệm trước cộng đồng quốc tế.

Nhưng Trung Quốc không được trang bị, cũng như không sẵn sàng bước lên vị trí lãnh đạo toàn cầu vào thời điểm khủng hoảng quốc tế. Thực tế này đã diễn ra, ngay cả khi Mỹ rút lui khỏi sân khấu thế giới khiến các đồng minh phương Tây thất vọng, Trung Quốc vẫn chưa thể lấp đầy các khoảng trống quyền lực mà Mỹ để lại.

Ngay cả khi Washington dừng tài trợ cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Bắc Kinh chỉ “nhỏ giọt” quyên tặng 50 triệu USD trong hai đợt cho các nỗ lực quan trọng của WHO để ngăn chặn đại dịch. Trong khi đó để so sánh, Bill Gates (người đồng sáng lập Microsoft) đã cam kết chi 305 triệu USD, trong đó bao gồm khoản tài trợ cho WHO để ngăn chặn đại dịch COVID-19.

Còn Liên minh châu Âu (EU) đã tổ chức hội nghị quyên góp 8 tỷ USD dành cho những nỗ lực phát triển thuốc và vắc-xin. Trong khi các nhà lãnh đạo Đức, Pháp, Anh, Nhật Bản đều tham dự, còn Mỹ vắng mặt thì Trung Quốc chỉ cử đại sứ tại EU tham dự và không đưa ra bất kỳ cam kết tài chính nào.

Các phương tiện truyền thông quốc tế gần đây đã tập trung chỉ trích Trung Quốc về cách nước này cố tạo ra câu chuyện về sự lãnh đạo quốc tế của mình thông “ngoại giao khẩu trang”. Theo đó, việc tặng vật tư y tế cho nước khác chỉ mang tính nhân đạo và bày tỏ thiện chí, không nên coi đó là phương cách nhằm tìm kiếm vai trò lãnh đạo toàn cầu. Trung Quốc đừng quên đã nhận được sự giúp đỡ hào phóng từ cộng đồng quốc tế, khi dịch COVID-19 ở Vũ Hán lần đầu tiên được báo cáo.

Nhiều nhà phân tích đã cảnh báo rằng, Trung Quốc không nên tự ca ngợi quá mức thành công của chính mình trong việc khống chế đại dịch, khi mà virus corona xuất phát từ nước này vẫn đang tàn phá khắp thế giới. Bởi vì cách tuyên truyền này chỉ khiến khơi lên nỗi bất bình từ những quốc gia đang gánh chịu hậu quả nặng nề của đại dịch.

Việc Bắc Kinh chưa thể thay thế vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ một phần là do năng lực, nguồn lực và kinh nghiệm hạn chế. Phần khác còn vì bị cản trở bởi một cuộc tranh luận nội bộ về các ưu tiên của chính Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc từ lâu đã khẳng định rằng, dù tình hình quốc tế có trở nên phức tạp đến đâu cũng phải ưu tiên xử lý tốt các vấn đề trong nước. Điều này đặc biệt đúng vào thời điểm khủng hoảng hiện nay, khi mà nền kinh tế lớn thứ hai thế giới bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch.

Thống kê tình hình dịch bệnh COVID-19

VIỆT NAM

328

CA NHIỄM

0

CA TỬ VONG

298

CA PHỤC HỒI

THẾ GIỚI

6.530.336

CA NHIỄM

386.392

CA TỬ VONG

2.820.712

CA PHỤC HỒI

Nơi khởi bệnh Nhiễm bệnh Tử vong Phục hồi
Hà Nội 112 0 81
Hồ Chí Minh 56 0 54
Vĩnh Phúc 19 0 14
Ninh Bình 13 0 11
Bình Thuận 9 0 9
Quảng Ninh 7 0 7
Đà Nẵng 6 0 6
Hà Nam 4 0 4
Đồng Tháp 4 0 4
Hà Tĩnh 4 0 3
Bắc Giang 4 0 4
Thanh Hoá 3 0 2
Tây Ninh 3 0 3
Bạc Liêu 3 0 3
Quảng Nam 3 0 3
Cần Thơ 2 0 2
Ninh Thuận 2 0 2
Lào Cai 2 0 2
Thừa Thiên Huế 2 0 2
Trà Vinh 2 0 2
Hà Giang 1 0 0
Bắc Ninh 1 0 1
Đồng Nai 1 0 0
Bến Tre 1 0 1
Hải Dương 1 0 1
Khánh Hoà 1 0 1
Lai Châu 1 0 1
Hưng Yên 1 0 1
Thái Nguyên 1 0 0
Quốc Gia Nhiễm bệnh Tử vong Phục hồi
US 1.851.520 107.175 479.258
Brazil 584.016 32.548 238.617
Russia 440.538 5.376 204.197
United Kingdom 281.270 39.811 1.212
Spain 240.326 27.128 150.376
Italy 233.836 33.601 160.938
India 217.965 6.091 104.242
France 188.802 29.024 69.573
Germany 184.427 8.611 167.749
Peru 178.914 4.894 72.319
Turkey 166.422 4.609 130.852
Iran 160.696 8.012 125.206
Chile 113.628 1.275 21.605
Mexico 101.238 11.729 72.680
Canada 94.641 7.579 51.506
Saudi Arabia 91.182 579 68.159
Pakistan 85.264 1.770 30.128
China 84.165 4.638 79.407
Qatar 62.160 45 37.542
Belgium 58.767 9.548 16.048
Bangladesh 57.563 781 12.161
Netherlands 46.939 5.996 180
Belarus 45.116 248 20.171
Ecuador 40.966 3.486 20.019
Sweden 40.803 4.542 0
South Africa 37.525 792 19.682
Singapore 36.922 24 23.582
United Arab Emirates 36.359 270 19.153
Colombia 33.466 1.099 12.319
Portugal 33.261 1.447 20.079
Switzerland 30.913 1.921 28.600
Kuwait 29.359 230 15.750
Indonesia 28.818 1.721 8.892
Egypt 28.615 1.088 7.350
Ukraine 25.981 755 11.468
Ireland 25.111 1.659 22.698
Poland 24.826 1.117 12.227
Philippines 20.382 984 4.248
Romania 19.907 1.299 13.919
Argentina 19.268 583 5.896
Dominican Republic 18.040 516 11.224
Afghanistan 17.891 299 1.541
Israel 17.429 291 14.993
Japan 16.907 907 14.702
Austria 16.805 670 15.717
Panama 14.609 357 9.519
Oman 14.316 67 3.451
Bahrain 12.815 20 7.410
Kazakhstan 12.067 48 6.240
Denmark 11.971 580 10.750
Bolivia 11.638 400 1.507
Korea, South 11.629 273 10.499
Serbia 11.523 245 6.852
Armenia 11.221 176 3.468
Nigeria 11.166 315 3.329
Algeria 9.733 673 6.218
Czechia 9.441 324 6.752
Moldova 8.795 314 5.009
Ghana 8.548 38 3.132
Norway 8.477 237 8.138
Malaysia 8.247 115 6.559
Iraq 8.168 256 4.095
Morocco 7.967 207 7.160
Australia 7.240 102 6.664
Finland 6.911 321 5.500
Cameroon 6.585 200 3.676
Azerbaijan 6.260 76 3.665
Guatemala 5.760 143 929
Honduras 5.690 234 617
Sudan 5.499 314 1.711
Tajikistan 4.191 48 2.347
Luxembourg 4.024 110 3.861
Hungary 3.954 539 2.205
Djibouti 3.935 26 1.636
Guinea 3.933 23 2.332
Senegal 3.932 45 2.063
Uzbekistan 3.874 16 3.018
Congo (Kinshasa) 3.644 78 495
Cote d'Ivoire 3.110 35 1.530
Thailand 3.101 58 2.968
Greece 2.937 179 1.374
Gabon 2.902 20 801
El Salvador 2.781 51 1.208
Haiti 2.640 50 24
Bulgaria 2.585 147 1.322
Bosnia and Herzegovina 2.551 157 1.939
North Macedonia 2.492 145 1.605
Nepal 2.300 9 278
Croatia 2.246 103 2.095
Kenya 2.216 74 553
Somalia 2.146 79 406
Cuba 2.107 83 1.830
Venezuela 1.952 20 334
Kyrgyzstan 1.899 20 1.292
Estonia 1.890 69 1.663
Maldives 1.850 7 644
Iceland 1.806 10 1.794
Sri Lanka 1.781 11 839
Lithuania 1.687 71 1.273
Slovakia 1.526 28 1.376
New Zealand 1.504 22 1.481
Ethiopia 1.486 17 246
Slovenia 1.477 109 1.358
Mali 1.386 79 788
Guinea-Bissau 1.339 8 53
Equatorial Guinea 1.306 12 200
Lebanon 1.256 27 724
Albania 1.197 33 898
Central African Republic 1.173 4 23
Costa Rica 1.157 10 685
Kosovo 1.142 30 871
Nicaragua 1.118 46 370
Zambia 1.089 7 912
Tunisia 1.087 49 968
Latvia 1.082 25 760
Paraguay 1.070 11 511
South Sudan 994 10 6
Niger 961 65 857
Cyprus 958 17 790
Sierra Leone 909 47 491
Madagascar 908 6 195
Burkina Faso 884 53 753
Andorra 851 51 735
Uruguay 828 23 698
Chad 820 66 590
Georgia 801 13 644
Jordan 757 9 561
Mauritania 745 34 57
Diamond Princess 712 13 651
San Marino 674 42 391
Malta 622 9 562
Congo (Brazzaville) 611 20 179
Jamaica 591 10 361
Uganda 522 0 82
Tanzania 509 21 183
Sao Tome and Principe 485 12 68
Cabo Verde 477 5 238
West Bank and Gaza 463 3 377
Togo 452 13 236
Taiwan* 443 7 428
Yemen 419 95 17
Rwanda 397 2 271
Malawi 369 4 51
Mauritius 335 10 322
Vietnam 328 0 302
Montenegro 324 9 315
Liberia 316 28 169
Mozambique 316 2 109
Eswatini 295 3 201
Benin 244 3 148
Burma 233 6 145
Zimbabwe 222 4 29
Libya 196 5 52
Mongolia 186 0 65
Guyana 153 12 70
Brunei 141 2 138
Comoros 132 2 27
Cambodia 125 0 123
Syria 123 6 53
Trinidad and Tobago 117 8 108
Bahamas 102 11 55
Monaco 99 4 90
Barbados 92 7 81
Angola 86 4 18
Liechtenstein 82 1 55
Suriname 74 1 9
Burundi 63 1 33
Bhutan 47 0 9
Botswana 40 1 23
Eritrea 39 0 39
Antigua and Barbuda 26 3 20
Saint Vincent and the Grenadines 26 0 15
Gambia 26 1 20
Namibia 25 0 16
Timor-Leste 24 0 24
Grenada 23 0 18
Laos 19 0 18
Saint Lucia 18 0 18
Belize 18 2 16
Dominica 18 0 16
Fiji 18 0 15
Saint Kitts and Nevis 15 0 15
Holy See 12 0 2
Seychelles 11 0 11
MS Zaandam 9 2 0
Western Sahara 9 1 6
Papua New Guinea 8 0 8
Lesotho 4 0 2
Dữ liệu trên được thống kê theo nguồn https://corona.kompa.ai/
Từ khóa:
id news:202599