Giá vàng Mua Bán
Vàng SJC 41.3 41.55
Vàng nữ trang 24 K 40.73 41.53
Tỷ giá VND
EUR Euro 26.532,46
JPY Yên Nhật 214,68
USD Đô Mỹ 23.230,00
Chứng khoán
VNIndex 966.18 -1.99 -0.21%
HNX 102.94 0.23 0.22%
UPCOM 55.52 0.11 0.21%

Thị trường chứng khoán diễn biến ra sao trong những tháng cuối năm?

TUYẾT HƯƠNG 08:59 | 30/10/2019 GMT+7

Kịch bản cho VN-Index cuối năm dao động trong khoảng 970-1.010 điểm và không loại trừ khả năng xuất hiện các đợt sóng ngắn hạn giúp VN-Index chớm vượt mốc 1.000.

VN-Index tăng 4,9%

Theo báo cáo của Công ty Cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam ( KBSV ), chỉ số VN-Index tăng 4,9% trong quý III và 11,7% tính từ đầu năm đến nay với thanh khoản duy trì ở mức thấp. Đáng chú ý, VN-Index có diễn biến tốt hơn đáng kể so với chỉ số chứng khoán thị trường mới nổi (MSCI – EM). Trong khu vực, VN-Index là chỉ số chứng khoán duy nhất ghi nhận mức tăng dương trong quý III.

Thị trường chứng khoán diễn biến ra sao trong những tháng cuối năm?

Dù giá trị giao dịch và khối lượng giao dịch trên sàn HSX có thấp hơn so với trung bình 2 năm trước nhưng thanh khoản phần nào đã được cải thiện trong 3 tháng gần đây. Cổ phiếu ngân hàng, đặc biệt là VCB và BID, và cổ phiếu nhóm Vingroup (VHM, VIC) đóng góp lớn nhất vào mức tăng chung của thị trường trong quý III.

Thị trường chứng khoán nhận được sự hỗ trợ lớn từ điều kiện vĩ mô ổn định và xu hướng nới lỏng tiền tệ của các Ngân hàng Trung ương trên thế giới. Tuy nhiên, một số rủi ro vẫn hiện hữu bao gồm căng thẳng thương mại Mỹ-Trung và tín hiệu suy giảm của kinh tế thế giới.

Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (VN30) ghi nhận mức tăng giá tốt nhất, vượt trội so với diễn biến ở nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa (VNMID) và nhỏ (VNSML-sụt giảm nhẹ trong quý III). Mặc dù vậy, biến động của chỉ số VN30 vẫn kém tích cực hơn so với chỉ số VN-Index do những mã đóng góp tăng lớn nhất cho VN-Index (VCB, VIC, VHM) bị giới hạn phần nào tỷ trọng trong rổ VN30.

6/11 ngành có diễn biến giá tích cực trong quý III. Trong đó, Công nghệ thông tin và Hàng tiêu dùng là hai nhóm ngành ghi nhận mức tăng giá mạnh nhất. Ở chiều ngược lại, ngành Nguyên vật liệu và Dịch vụ viễn thông suy giảm mạnh nhất về giá cổ phiếu. Đây cũng là hai nhóm ngành gặp khó khăn trong hoạt động kinh doanh trong năm nay.

Nhà đầu tư nước ngoài duy trì xu hướng mua ròng tính tới thời điểm hiện tại với giá trị ròng lên tới 10,3 nghìn tỷ đồng. Tính riêng quý III, giá trị mua ròng giảm mạnh còn 161 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với 2 quý đầu năm.

Nếu tách riêng giao dịch thỏa thuận và giao dịch khớp lệch, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang cho thấy sự hấp dẫn, thu hút lượng lớn dòng tiền của nhà đầu tư nước ngoài vào những giao dịch thỏa thuận liên quan tới thoái vốn, cổ phần hóa của công ty nhà nước hay mua cổ phần đầu tư chiến lược.

Trong khi đó, các giao dịch khớp lệnh của nhà đầu tư nước ngoài cho thấy sự phụ thuộc lớn vào xu hướng biến động của dòng vốn toàn cầu hướng vào các thị trường mới nổi (Bloomberg EM flow proxy Index).

Dòng tiền của các quỹ ETF lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 8 bị rút mạnh nhất kể từ đầu năm do lo ngại về căng thẳng Mỹ-Trung leo thang. Tuy nhiên, xu hướng mua ròng của khối ngoại từ đầu năm qua các quỹ ETFs vẫn được duy trì, đặc biệt là dòng vốn đã đổ mạnh vào thị trường trong tháng 2, tháng 3 và tháng 6. Trong đó, biến động ở 2 quỹ ETF lớn nhất là VNM và FTSE vẫn có tầm ảnh hưởng lớn đến diễn biến thị trường.

Nhiều rủi ro

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chịu tác động từ nhiều yếu tố. Dễ thấy nhất là căng thẳng thương mại Mỹ-Trung tiếp tục diễn biến khó lường và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Cả hai bên đều tung ra những đe dọa áp thêm những đợt thuế mới trong thời gian tới.

Thị trường chứng khoán diễn biến ra sao trong những tháng cuối năm?

Tuy vậy, các vòng đàm phán vẫn được tiếp diễn và 2 bên đã thể hiện một vài thiện chí trong vòng đàm phán gần đây tại Washington. Đánh giá tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đến thị trường chứng khoán Việt Nam, KBSV nhìn nhận từ 3 khía cạnh.

Thứ nhất là một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam đang dần thay thế một số mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ, do phải chịu thuế quan nhập khẩu cao hơn. Các mặt hàng nổi bật bao gồm điện thoại và linh kiện, hàng dệt may, da giầy và đồ gỗ.

Tuy nhiên, có thể thấy, khả năng tận dụng cơ hội này phần lớn thuộc về phía các doanh nghiệp FDI. Đối với nhóm doanh nghiệp trong nước, chỉ có một số ít các doanh nghiệp có thể tranh thủ lợi thế này (ví dụ như MPC và PTB).

Thứ hai căng thẳng thương mại gia tăng áp lực lên tỷ giá thông qua hai đồng tiền đối ứng với VND là CNY và USD. Với CNY, đồng tiền này đã phá vỡ ngưỡng “tâm lý” 7.000, để ngỏ khả năng tiếp tục xu hướng mất giá trong thời gian tới.

Với USD, những rủi ro địa chính trị khiến đồng tiền được xem là nơi “trú ẩn” này tiếp diễn đà thay đổi tỷ trọng nhập khẩu hàng hóa của Mỹ (%) tăng trong quý III, bất chấp việc Fed đã hạ lãi suất để kìm hãm đà tăng. Với tác động kép từ biến động của 2 đồng tiền này, tỷ giá thực tế đa phương (REER) của VND đã bật tăng lên mức cao nhất trong vòng 4 năm qua.

Mặc dù vậy, tác động của tỷ giá lên biến động thị trường chứng khoán trong giai đoạn hiện nay là không lớn. Trong quá khứ (nửa cuối 2017-đầu 2019), đường REER có mối tương quan mạnh và ngược chiều với biến động trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cụ thể, ở các thời điểm áp lực tỷ giá gia tăng, đường REER tăng mạnh, nhà đầu tư nước ngoài có xu hướng rút ròng do lo ngại khả năng phá giá của Ngân hàng Nhà nước, cùng với đó là tâm lý thận trọng, lo ngại bất ổn vĩ mô của nhà đầu tư trong nước khiến chỉ số VN-Index có xu hướng điều chỉnh. Ở thời điểm hiện tại, chúng tôi nhận thấy mối tương quan trên không còn rõ nét.

Trên thực tế, mặc dù đường REER tăng mạnh thời gian qua, kéo theo áp lực phá giá VND hỗ trợ xuất khẩu là không nhỏ, tuy nhiên tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng và thị trường tự do vẫn đang diễn biến tương đối ổn định nhờ nguồn cung ngoại tệ dồi dào từ dòng vốn FDI giải.

Thị trường chứng khoán diễn biến ra sao trong những tháng cuối năm?

Trên thị trường không có hiện tượng nhà đầu tư nước ngoài rút vốn và không xuất hiện hoạt động đầu cơ tỷ giá trên thị trường chợ đen. Như vậy việc đường REER tăng mạnh trong giai đoạn hiện tại đã không gây ra các tác động tiêu cực đáng kể lên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Thứ ba, căng thẳng thương mại Mỹ-Trung tiếp tục tác động đến diễn biến thị trường nhưng với mức độ ảnh hưởng giảm dần. Với xung đột kéo dài và có phần leo thang, VN-Index và MSCI-EM vẫn chưa thể lấy lại phần giảm điểm so với trước khi căng thẳng thương mại nổ ra (VN-Index và MSCI-EM đều giảm tầm 12-13% so với thời điểm đầu tháng 3/2018).

Tuy nhiên, KBSV nhận thấy mức độ tác động tiêu cực của yếu tố này đã phần nào giảm bớt. Mặc dù căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang, nhưng trong 2 lần áp thuế mới gần đây từ Mỹ và Trung Quốc, thị trường chứng khoán Việt Nam và MSCI EM chỉ chịu tác động nhẹ và vẫn giữ được đà tăng từ đầu năm.

Nguyên nhân, (i) thị trường chứng khoán đã phản ánh đáng kể những tiêu cực từ căng thẳng thương mại; (ii) tâm lý kì vọng vào đàm phán đạt được giữa hai bên và (iii) có những yếu tố mới (Ngân hàng Trung ương các nước giảm lãi suất) trung hòa bớt tác động tiêu cực của căng thẳng thương mại.

KBSV duy trì quan điểm rằng hai bên sẽ khó đạt được một thỏa thuận quan trọng trong năm nay bởi những bất đồng sâu sắc về vấn đề công nghệ và sở hữu trí tuệ. Đây vẫn sẽ là một rủi ro tác động bất lợi đến diễn biến thị trường trong trung hạn.

Tuy nhiên, ảnh hưởng trực tiếp của yếu tố này đến diễn biến thị trường chứng khoán sẽ theo chiều hướng nhẹ dần. Ở một khía cạnh khác, tác động gián tiếp của yếu tố này đến thị trường chứng khoán sẽ được thể hiện rõ nét hơn khi hệ quả của những ảnh hưởng tiêu cực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ dần bộc lộ rõ hơn trong thời gian tới.

Kinh tế toàn cầu xuất hiện nhiều tín hiệu suy giảm đáng lo ngại. Chỉ số PMI sản xuất toàn cầu đã nằm ở dưới mốc 50 – mốc phân chia giữa mở rộng và thu hẹp, trong 5 tháng liên tiếp. Đây được xem là chuỗi suy giảm dài nhất kể từ năm 2012.

Theo đó, chỉ số PMI sản xuất của Trung Quốc đã duy trì ở ngưỡng tiêu cực trong 5 tháng liên tiếp, chỉ số PMI sản xuất của châu Âu rơi xuống mốc 45.7 trong tháng 9, đánh dấu mức giảm thấp nhất kể từ tháng 10/2012 trong khi chỉ số ISM sản xuất của Mỹ cũng sụt giảm mạnh xuống mốc 47.8 – mốc thấp nhất kể từ tháng 6/2009.

Thị trường chứng khoán diễn biến ra sao trong những tháng cuối năm?

Tác động gián tiếp của căng thẳng thương mại Mỹ-Trung dần bộc lộ rõ ràng hơn. Sự bất định kéo dài khiến cho các chuỗi cung ứng hàng hóa bị gián đoạn, các doanh nghiệp sản xuất trì hoãn mở rộng đầu tư. Bởi vậy, WTO gần đây đã mạnh tay cắt giảm dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu xuống 1.2% trong năm nay từ mức dự báo 2.6% trước đó.

Tâm lý lo sợ suy thoái kinh tế sẽ có thể gia tăng. Khi mà Mỹ và Trung Quốc khó tìm được sự đồng thuận trong khi các gói kích tích tiền tệ chưa thể mang lại hiệu ứng ngay lập tức. KBSV cho rằng thị trường vẫn có thể đón nhận thêm một số tín hiệu tiêu cực với tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong quý IV/2019.

Xu hướng điều hành nới lỏng chính sách tiền tệ sẽ tiếp diễn. Với môi trường lạm phát toàn cầu ở mức thấp, tăng trưởng kinh tế chậm lại, trong khi rủi ro địa chính trị gia tăng, tính từ đầu năm 2019 đến nay đã có 46 Ngân hàng Trung ương thực hiện cắt giảm lãi suất.

KBSV nhận định, xu hướng trên sẽ còn tiếp diễn trong các quý tới, giúp hỗ trợ đáng kể cho kinh tế toàn cầu, kéo dài chu kì tăng trưởng và giảm rủi ro suy thoái kinh tế trong thời gian tới.

Thanh khoản toàn cầu dồi dào giúp các thị trường chứng khoán mới nổi như Việt Nam thuận lợi hơn trong việc thu hút dòng vốn nước ngoài. Cần chú ý rằng xu hướng này đã gia tăng trong thời gian gần đây. Nghiên cứu của quỹ Copley khảo sát 193 quỹ (tổng tài sản gần 350 tỷ USD) cho thấy 19.7% quỹ cổ phiếu EM đang nắm giữ cổ phiếu Việt Nam dù Việt Nam không lọt vào rổ MSCI EM Index.

Với triển vọng tăng trưởng kinh tế cao trong khi lại được hưởng lợi từ căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn cho dòng vốn “giá rẻ” của cả các quỹ chủ động và bị động.

Ảnh hưởng từ việc hạ lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước trong tháng 9 vừa qua là khá hạn chế. Mặc dù có các tác động tích cực nhất định về mặt tâm lý đến thị trường, tuy nhiên chúng tôi đánh giá tác động thực tế của việc hạ lãi suất điều hành vừa qua là không đáng kể (do Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách qua công cụ trực tiếp là tăng trưởng tín dụng và cung tiền, khiến công cụ điều hành gián tiếp là lãi suất không phát huy hiệu quả thực tế).

Sẽ vượt ngưỡng 1.000 điểm

Việt Nam nhiều khả năng vẫn sẽ nằm trong danh sách theo dõi thao túng tiền tệ của Mỹ trong đợt rà soát tháng 10 tới đây (lấy số liệu lấy từ tháng 7/2018 – 6/2019) do hai yếu tố vi phạm của Việt Nam khó có sự thay đổi.

Thị trường chứng khoán diễn biến ra sao trong những tháng cuối năm?

Thặng dư thương mại hàng hóa với Mỹ lớn hơn 20 tỷ USD và khó có thể giảm trong ngắn hạn do xu hướng dịch chuyển cuỗi cung ứng từ Trung Quốc sang Việt Nam cùng với việc hàng hóa Việt Nam dần thay thế hàng hóa Trung Quốc xuất sang Mỹ.

Thặng dư tài khoản vãng lai hơn hơn 2% của GDP. Việt Nam vẫn sẽ vi phạm yếu tố này khi chúng tôi ước tính thặng dư cán cân tài khoản vãng lai đạt 2.7% của GDP trong giai đoạn 7/2018-6/2019.

Việt Nam chưa vi phạm tiêu chí về mức độ can thiệp (một chiều và kéo dài) vào thị trường ngoại hối và sẽ tiếp tục đáp ứng tiêu chí này trong đợt rà soát tháng 10 tới đây bởi khối lượng mua ròng (từ tháng 7/2018 – tháng 6/2019) dưới 1% của GDP. Tuy nhiên, cũng lưu ý khối lượng mua ròng của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm đã vượt qua 1% GDP, và với xu hướng mạnh lên của đồng VND, rất ít khả năng SBV sẽ bán bớt dự trữ ngoại hối trong giai đoạn cuối năm.

Điểm đáng chú ý, P/E của VN-Index vẫn thấp hơn tương đối so với P/E của các nước trong khu vực. Tuy nhiên, khoảng cách trên có thể sẽ được thu hẹp trong thời gian tới khi mà triển vọng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam tốt hơn so với phần còn lại cùng với việc thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ sớm có cơ hội nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi theo phân loại của MSCI và FTSE.

KBSV đánh giá mức P/E trên là hợp lí, phản ánh tình hình sức khỏe tốt của nền kinh tế và hoạt động của doanh nghiệp nhìn chung ổn định. Tuy nhiên, dư địa để tăng P/E trong ngắn hạn sẽ phần nào bị hạn chế.

Việt Nam ghi nhận dòng tiền từ tổ chức nước ngoài đứng thứ hai sau Indonesia tính từ đầu năm. Đáng chú ý trong quý III vừa qua, bất chấp xu hướng dòng vốn rút ròng ra khỏi các thị trường mới nổi (Indonesia, Philippines, Thái Lan, Malaysia...), thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn thu hút tốt dòng vốn nhà đầu tư nước ngoài.

Dựa trên tương quan ROE-P/B với các nước châu Á (thêm S&P 500) thì VN-Index đã tiệm cận tới mức hợp lý. Đáng chú ý so với đầu năm, dù ROE của VN-Index có giảm sút nhưng P/B vẫn không thay đổi nhiều.

Thị trường chứng khoán diễn biến ra sao trong những tháng cuối năm?

KBSV nhận thấy môi trường đầu tư đã thuận lợi hơn so với quý trước, đến từ việc các Ngân hàng Trung ương đã hiện thực hóa xu hướng cắt giảm lãi suất và phát tín hiệu nới lỏng mạnh mẽ trong thời gian tới cùng với việc Mỹ và Trung Quốc tạm hoãn gia tăng áp thuế và tích cực đàm phán.

Tuy nhiên, thị trường cũng đã phản ánh phần nhiều những yếu tố tích cực trên, khiến dư địa tăng trưởng của chỉ số VN-Index trong Q4/2019 bị hạn chế. Về mặt rủi ro, không loại trừ khả năng đàm phán Mỹ-Trung sẽ đi vào bế tắc, FED không giảm lãi suất đủ mức thị trường kì vọng, trong khi sự suy giảm tăng trưởng ở các nền kinh tế lớn cho thấy dấu hiệu trầm trọng hơn.

Môi trường trong nước không còn nhiều thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp so với năm ngoái. Mặc dù vẫn cho thấy mức tăng trưởng tích cực, tuy nhiên kết quả kinh doanh các doanh nghiệp niêm yết cho thấy sự phân hóa rõ nét với việc nhóm doanh nghiệp vốn hóa vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn với lợi nhuận suy giảm so với cùng kỳ.

Nhìn chung, KBSV đánh giá triển vọng thị trường tích cực hơn trong quý IV so với 3 quý đầu năm. Kịch bản cơ sở cho chỉ số VN-Index cuối năm dao động trong khoảng 970- 1.010 và không loại trừ khả năng xuất hiện các đợt sóng ngắn hạn giúp VN-Index chớm vượt mốc 1.000.

Trong đó, KBSV nhận thấy cơ hội hấp dẫn trong thời gian đầu quý IV do đây là giai đoạn hội tụ của tâm lý lạc quan về đàm phán Mỹ-Trung được nối lại và tâm lý kì vọng trước việc Fed có thể tiếp tục hạ lãi suất.

Dù không đánh giá cao khả năng VN-Index có thể bứt phá khỏi vùng 1.000 điểm một cách bền vững nhưng chỉ số này nhiều khả năng sẽ duy trì ở vùng tiệm cận 1.000 trong cuối năm nay.

Từ khóa:
id news:187700