Vàng Mua Bán
SJC HN 56,000 56,520
SJC HCM 56,000 56,500
DOJI AVPL / HN 56,100 56,450
DOJI AVPL / HCM 56,100 56,500
Ngoại tệ Mua tiền mặt Bán
USD 23,060.00 23,090.00
EUR 26,789.97 27,060.58
GBP 29,331.82 29,628.10
JPY 216.06 218.24
Chứng khoán
VNIndex 900.95 0.0 0.0%
HNX 129.2 0.0 0.0%
UPCOM 60.59 0.72 1.19%

COVID-19 đánh dấu sự khởi đầu cuộc chiến tranh lạnh mới giữa Trung Quốc và Mỹ

TRẦN NGHỊ 23:58 | 05/05/2020

Các nhà sử học sau này có thể ghi lại rằng đại dịch COVID-19 đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc chiến tranh lạnh mới giữa Trung Quốc và Mỹ.

Khẩu chiến khiến căng thẳng gia tăng

Căng thẳng trong mối quan hệ Mỹ - Trung Quốc không ngừng gia tăng, nay còn trở nên tồi tệ hơn do đại dịch COVID-19. Sự bùng phát virus Corona được cựu nhà đàm phán thương mại hàng đầu của Nhà Trắng Clete Willems đánh giá là khởi đầu của cuộc chiến tranh lạnh mới.

Nhận định với CNBC hôm thứ ba, Clete Willems cho rằng trên thực tế căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đang gia tăng đáng kể trong thời điểm hiện nay. Theo ông, có thể nhiều người không đồng tình với nhận định này, nhưng rõ ràng đây là khởi đầu của cuộc chiến tranh lạnh mới. Nếu không xử lý thỏa đáng những xung đột, mọi thứ có thể càng trở nên tồi tệ hơn.

Nổi bật trong số các vấn đề tranh chấp mới nhất giữa Washington và Bắc Kinh là nguồn gốc của virus corona chủng mới. Cho đến nay, dịch bệnh COVID-19 đã lây nhiễm gần 3,7 triệu người và giết chết hơn 255.000 người tại 212 quốc gia và vùng lãnh thổ, theo thống kê của trang worldometers.

Đại dịch COVID-19 khiến quan hệ Mỹ - Trung Quốc càng thêm căng thẳng. Ảnh: Financial Times
Đại dịch COVID-19 khiến quan hệ Mỹ - Trung Quốc càng thêm căng thẳng. Ảnh: Financial Times

Vấn đề ở chỗ, virus này lần đầu tiên xuất hiện ở thành phố Vũ Hán của Trung Quốc và lan rộng ra toàn thế giới. Cách mà Bắc Kinh xử lý ổ dịch đã làm gia tăng sự phẫn nộ trên toàn cầu. Mỹ cho rằng Trung Quốc không trung thực trong việc cung cấp thông tin về sự nguy hiểm của virus Corona chủng mới, phản ứng quá chậm, che giấu số liệu trường hợp nhiễm bệnh và tử vong.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông tin chính sai lầm của Trung Quốc là nguyên nhân gây ra đại dịch toàn cầu. Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Mike Pompeo tuyên bố “có bằng chứng đáng kể” chứng minh virus Corona có nguồn gốc từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán.

Về phía Trung Quốc, nhiều nhà quan sát cho rằng chính phủ nước này đang áp dụng “Binh pháp Tôn Tử”, khi đang ra sức chuyển bại thành thắng. Bắc Kinh một mặt bác bỏ các tuyên bố đó, mặt khác cố gắng xoay chuyển tình thế bằng cách phao tin quân đội Mỹ có thể đã mang virus đến Vũ Hán.

Hôm thứ Hai, Hoàn cầu Thời báo của Trung Quốc cho rằng cáo buộc của ông Pompeo là vô căn cứ. Đồng thời cho rằng ngoại trưởng Mỹ đang cố gắng kích động tâm lý bài Trung nhằm giúp ông Donald Trump tái đắc cử. Tờ báo này còn cáo buộc chính quyền Trump cố gắng cản trở những nỗ lực toàn cầu chống lại đại dịch COVID-19.

Quyền lực Mỹ bị thách thức là cội nguồn xung đột

Đề cập đến sự khởi đầu cuộc chiến tranh lạnh mới không chỉ có bài viết của CNBC, mới đây báo Financial Times của Anh cũng có nhận định tương tự. Theo tác giả, các nhà sử học sau này có thể ghi lại rằng đại dịch COVID-19 đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc chiến tranh lạnh mới giữa Trung Quốc và Mỹ. Ngay cả trước khi virus Coronavirus xuất hiện, căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh đã gia tăng.

Nguồn gốc của căng thẳng là do Trung Quốc đã thách thức quyền lực của Mỹ ở Thái Bình Dương, thông qua việc xây dựng chuỗi các căn cứ quân sự trên Biển Đông. Chính quyền Trump đã đáp trả bằng cách khởi động một cuộc chiến thương mại.

Trung Quốc đã thách thức quyền lực quân sự của Mỹ ở Thái Bình Dương.
Trung Quốc đã thách thức quyền lực quân sự của Mỹ ở Thái Bình Dương.

Hiện nay khi đại dịch Covid-19 tàn phá toàn cầu, với Mỹ chiếm hơn 1/4 số người thiệt mạng trên thế giới, ông Donald Trump ngày càng tỏ ra đối nghịch trước Trung Quốc. Tổng thống Mỹ không chỉ bênh vực giả thuyết virus Corona có nguồn gốc từ Viện Virus học ở Vũ Hán, ông còn đi xa hơn với  suy đoán nó có thể đã được sản xuất có chủ ý (vũ khí sinh học). Đây là nghi vấn mà chính cộng đồng tình báo của Mỹ đã loại trừ.

Còn về phía đối thủ, Trung Quốc tỏ ra “không phải dạng vừa”, khi góp phần rất lớn vào sự gia tăng căng thẳng. Triệu Lập Kiên, gười phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, đã đưa ra ý kiến không có bằng chứng rằng virus Corona có nguồn gốc từ Mỹ. Bắc Kinh cũng đáp trả bằng sự gây hấn vô lý với tất cả nguyên thủ các nước đề nghị có một cuộc điều tra quốc tế về những gì đã gây nên một thảm họa toàn cầu.

Chẳng hạn, khi thủ tướng Australia Scott Morrison kêu gọi một cuộc điều tra nguồn gốc virus Corona, đại sứ Trung Quốc tại quốc gia này đã đe dọa rằng người tiêu dùng nước ông có thể tẩy chay hàng hóa từ xứ sở Kangaroo để trả đũa. 

Theo Financial Times, những nỗ lực nêu trên của Bắc Kinh phản tác dụng và đang thúc đẩy tâm lý bài Trung trên khắp thế giới. Nếu có cách tiếp cận tinh tế hơn để bảo vệ hình ảnh của Trung Quốc, Bắc Kinh sẽ đồng ý một cuộc điều tra quốc tế về nguồn gốc của virus Corona. Một cuộc điều tra sẽ giúp xóa đi một phần mâu thuẫn giữa hai nước.

Tất nhiên, Bắc Kinh rất khó chấp nhận cuộc điều tra nào, vì sẽ bị những người theo chủ nghĩa dân tộc xem là sự sỉ nhục. Cũng có thể đúng là Trung Quốc có những bí mật tai hại cần che giấu? Chính cách hành xử của Trung Quốc đã khiến những mâu thuẫn, xung đột với Mỹ không giảm đi, mà còn có thể leo thang và trở nên nguy hiểm hơn. 

Mâu thuẫn cũ, nguy cơ mới

Trước khi xảy ra đại dịch, Mỹ và Trung Quốc đã tồn tại một loạt vấn đề nan giải và chứa đựng nguy cơ xung đột: từ vấn đề Đài Loan và Hồng Kông đến việc đánh cắp bí mật công nghệ và đầu tư vào các ngành công nghiệp chiến lược.

Nhưng rủi ro hiện tại là Mỹ khó có thể thiết lập lại quan hệ hợp lý và nguyên tắc với Trung Quốc mà không tránh khỏi những điều nguy hiểm hơn. Bởi Trung Quốc bây giờ đã tự cho mình ngang hàng với Mỹ, không còn muốn ẩn mình chờ thời như trước nữa.

Trước khi xảy ra đại dịch, Mỹ và Trung Quốc đã tồn tại một loạt vấn đề nan giải và chứa đựng nguy cơ xung đột.
Trước khi xảy ra đại dịch, Mỹ và Trung Quốc đã tồn tại một loạt vấn đề nan giải và chứa đựng nguy cơ xung đột.

Một yếu tố không thể bỏ qua trong quan hệ Mỹ - Trung là tâm lý của bài ngoại của cả hai phía. Người gốc Hoa ở Mỹ đang bị kỳ thị nặng nề. Các nhà chính trị cấp cao của Mỹ, như thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Tom Cotton, đang vận động để ngăn chặn sinh viên Trung Quốc theo học các lĩnh vực kỹ thuật cao như trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử tại các trường đại học Mỹ.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, khuynh hướng dân tộc đã được đưa vào chương trình giảng dạy tại trường học cách đây 30 năm, sau sự kiện Thiên An Môn. Chính sách giáo dục này đã tạo nên một thế hệ sẵn sàng gây hấn trước những lời cáo buộc của nước ngoài, đồng thời mong muốn thể hiện quyền lực của Trung Quốc.

Tuy nhiên, tình huống tệ nhất là tâm lý tiêu cực ở cả hai phía sẽ dẫn đến không chỉ cuộc chiến tranh lạnh, mà còn là một cuộc chiến nóng: Một cuộc xung đột vũ trang thực sự. Cả Mỹ và Trung Quốc cần phải rời khỏi con đường nguy hiểm đó. Bước đầu tiên là đồng ý với một cuộc điều tra quốc tế độc lập về nguồn gốc của COVID-19, theo Financial Times.

Thống kê tình hình dịch bệnh COVID-19

VIỆT NAM

1068

CA NHIỄM

35

CA TỬ VONG

942

CA PHỤC HỒI

THẾ GIỚI

31.024.283

CA NHIỄM

962.072

CA TỬ VONG

22.622.461

CA PHỤC HỒI

Nơi khởi bệnh Nhiễm bệnh Tử vong Phục hồi
Đà Nẵng 394 31 348
Hà Nội 161 0 153
Quảng Nam 101 3 91
Hồ Chí Minh 77 0 73
Bà Rịa - Vũng Tàu 47 0 29
Thái Bình 31 0 31
Bạc Liêu 27 0 27
Hải Dương 25 0 21
Ninh Bình 23 0 23
Vĩnh Phúc 19 0 19
Khánh Hòa 19 0 4
Thanh Hóa 18 0 18
Quảng Ninh 11 0 11
Bắc Giang 10 0 6
Bình Thuận 9 0 9
Nam Định 8 0 7
Quảng Ngãi 7 0 7
Tây Ninh 7 0 4
Quảng Trị 7 1 2
Đồng Tháp 6 0 6
Hoà Bình 6 0 6
Hà Nam 5 0 5
Cần Thơ 5 0 2
Trà Vinh 5 0 5
Hưng Yên 5 0 5
Lạng Sơn 4 0 4
Hà Tĩnh 4 0 4
Thanh Hoá 3 0 2
Hải Phòng 3 0 2
Đồng Nai 3 0 3
Đắk Lắk 3 0 3
Thừa Thiên Huế 2 0 2
Lào Cai 2 0 2
Ninh Thuận 2 0 2
Thái Nguyên 1 0 1
Hà Giang 1 0 1
Cà Mau 1 0 1
Bình Dương 1 0 0
Bắc Ninh 1 0 1
Bến Tre 1 0 1
Lai Châu 1 0 1
Phú Thọ 1 0 1
Kiên Giang 1 0 1
Quốc Gia Nhiễm bệnh Tử vong Phục hồi
United States 6.968.918 203.844 4.223.918
India 5.405.252 86.796 4.303.043
Brazil 4.528.347 136.565 3.820.095
Russia 1.103.399 19.418 909.357
Peru 762.865 31.369 607.837
Colombia 758.398 24.039 627.685
Mexico 694.121 73.258 496.224
South Africa 659.656 15.940 589.434
Spain 659.334 30.495 0
Argentina 622.934 12.799 478.077
Chile 444.674 12.254 418.101
France 442.194 31.274 91.574
Iran 422.140 24.301 359.570
United Kingdom 390.358 41.759 0
Bangladesh 348.918 4.939 256.565
Saudi Arabia 329.271 4.458 309.430
Iraq 315.597 8.491 249.539
Pakistan 305.671 6.416 292.303
Turkey 301.348 7.445 266.117
Italy 296.569 35.692 217.716
Philippines 286.743 4.984 229.865
Germany 272.311 9.466 243.500
Indonesia 244.676 9.553 177.327
Israel 183.602 1.226 132.449
Ukraine 175.678 3.557 77.512
Canada 142.774 9.211 124.187
Bolivia 130.470 7.586 89.032
Ecuador 125.620 11.084 97.063
Qatar 123.146 209 120.089
Romania 112.781 4.435 89.771
Dominican Republic 107.700 2.044 80.820
Kazakhstan 107.262 1.671 101.877
Panama 105.601 2.247 80.190
Egypt 101.900 5.750 88.666
Belgium 100.748 9.944 18.945
Morocco 99.816 1.795 79.008
Kuwait 99.049 581 89.498
Oman 93.475 846 85.418
Netherlands 91.934 6.275 0
Sweden 88.237 5.865 0
China 85.279 4.634 80.477
Guatemala 85.152 3.105 74.497
United Arab Emirates 84.916 404 74.273
Poland 79.240 2.293 64.302
Japan 78.073 1.495 70.495
Belarus 75.461 776 73.212
Honduras 71.143 2.166 21.810
Ethiopia 68.131 1.089 27.939
Portugal 68.025 1.899 45.404
Venezuela 65.949 539 55.155
Bahrain 64.499 221 57.299
Costa Rica 63.712 706 23.552
Nepal 62.797 401 45.267
Singapore 57.576 27 57.142
Nigeria 57.145 1.095 48.431
Uzbekistan 51.235 429 47.271
Algeria 49.623 1.665 34.923
Switzerland 49.283 2.045 40.500
Czech Republic 48.306 499 24.228
Armenia 47.431 930 42.608
Moldova 46.336 1.201 34.236
Ghana 46.004 297 45.153
Kyrgyzstan 45.335 1.063 41.484
Afghanistan 39.044 1.441 32.576
Azerbaijan 39.042 574 36.601
Austria 38.095 766 29.229
Kenya 36.829 646 23.777
Palestine 35.686 262 23.700
Paraguay 33.015 636 17.535
Serbia 32.840 740 31.411
Ireland 32.538 1.792 23.364
Lebanon 28.297 286 11.440
El Salvador 27.553 811 21.561
Libya 27.234 436 14.679
Australia 26.898 849 24.062
Bosnia Herzegovina 25.428 763 17.878
South Korea 22.975 383 20.158
Denmark 22.436 635 17.316
Cameroon 20.431 416 19.124
Ivory Coast 19.269 120 18.392
Bulgaria 18.819 755 13.558
Hungary 17.990 683 4.391
Macedonia 16.557 689 13.792
Madagascar 16.053 223 14.646
Greece 14.978 331 9.989
Croatia 14.922 248 12.536
Senegal 14.688 302 11.153
Zambia 14.070 330 13.365
Sudan 13.535 836 6.759
Norway 12.858 267 10.371
Albania 12.226 358 6.888
Congo [DRC] 10.488 268 9.891
Namibia 10.292 111 7.969
Guinea 10.286 63 9.681
Malaysia 10.219 130 9.355
Tunisia 9.736 155 2.386
French Guiana 9.692 65 9.341
Maldives 9.649 33 8.188
Tajikistan 9.303 73 8.066
Finland 8.980 339 7.700
Gabon 8.696 53 7.848
Haiti 8.600 221 6.363
Montenegro 7.898 134 5.129
Luxembourg 7.804 124 6.703
Zimbabwe 7.672 225 5.914
Mauritania 7.365 161 6.927
Slovakia 6.677 39 3.548
Mozambique 6.537 41 3.620
Uganda 6.017 63 2.581
Malawi 5.718 179 4.030
Djibouti 5.403 61 5.333
Myanmar 5.263 89 1.188
Swaziland 5.245 104 4.571
Cape Verde 5.186 50 4.581
Cuba 5.055 113 4.284
Hong Kong 5.033 103 4.708
Equatorial Guinea 5.002 83 4.509
Democratic Republic Congo Brazzaville 4.986 89 3.887
Nicaragua 4.961 147 2.913
Central African Republic 4.786 62 1.830
Jamaica 4.758 60 1.327
Suriname 4.709 97 4.383
Rwanda 4.689 26 2.910
Jordan 4.540 30 2.672
Slovenia 4.420 142 3.023
Angola 3.901 147 1.445
Trinidad and Tobago 3.853 61 1.695
Syria 3.765 170 932
Lithuania 3.744 87 2.198
Mayotte 3.541 40 2.964
Thailand 3.506 59 3.340
Gambia 3.504 108 1.992
Georgia 3.502 19 1.494
Aruba 3.460 23 2.128
Guadeloupe 3.426 26 837
Somalia 3.401 98 2.812
Sri Lanka 3.283 13 3.070
Bahamas 3.214 73 1.679
Réunion 3.194 15 2.482
Mali 3.006 128 2.349
Estonia 2.924 64 2.377
Malta 2.731 20 2.047
South Sudan 2.642 49 1.290
Botswana 2.567 13 624
Iceland 2.307 10 2.116
Guinea-Bissau 2.303 39 1.127
Benin 2.280 40 1.950
Guyana 2.168 64 1.331
Sierra Leone 2.159 72 1.650
Yemen 2.026 585 1.221
Uruguay 1.904 46 1.612
Burkina Faso 1.816 56 1.176
New Zealand 1.815 25 1.719
Togo 1.659 41 1.259
Belize 1.606 20 876
Cyprus 1.590 22 1.282
Andorra 1.564 53 1.164
Latvia 1.525 36 1.248
Lesotho 1.390 33 754
Liberia 1.335 82 1.216
French Polynesia 1.271 2 1.028
Niger 1.183 69 1.104
Chad 1.149 81 966
Martinique 1.122 18 98
Vietnam 1.068 35 942
Sao Tome and Principe 908 15 876
San Marino 723 42 669
Diamond Princess 712 13 651
Turks and Caicos 668 5 572
Channel Islands 644 48 575
Sint Maarten 584 20 488
Papua New Guinea 516 6 232
Tanzania 509 21 183
Taiwan 507 7 479
Burundi 473 1 374
Comoros 470 7 450
Faeroe Islands 431 0 412
Mauritius 366 10 338
Eritrea 364 0 305
Gibraltar 350 0 323
Isle of Man 339 24 312
Saint Martin 330 6 206
Mongolia 312 0 302
Cambodia 275 0 274
Bhutan 259 0 190
Curaçao 247 1 88
Cayman Islands 208 1 204
Monaco 192 1 152
Barbados 185 7 172
Bermuda 180 9 166
Brunei 145 3 142
Seychelles 141 0 136
Liechtenstein 113 1 109
Antigua and Barbuda 96 3 92
British Virgin Islands 69 1 48
Saint Vincent and the Grenadines 64 0 64
Macau 46 0 46
Caribbean Netherlands 36 1 17
Fiji 32 2 26
Timor-Leste 27 0 26
Saint Lucia 27 0 26
New Caledonia 26 0 26
Grenada 24 0 24
Dominica 24 0 18
St. Barth 23 0 16
Laos 23 0 22
Saint Kitts and Nevis 17 0 17
Greenland 14 0 14
Falkland Islands 13 0 13
Montserrat 13 1 12
Vatican City 12 0 12
Saint Pierre Miquelon 11 0 5
Western Sahara 10 1 8
MS Zaandam 9 2 0
Anguilla 3 0 3
Dữ liệu trên được thống kê theo nguồn https://corona.kompa.ai/, https://ncov.moh.gov.vn/
Từ khóa:
id news:201405